Notyfikacje insiderów

data aktualizacji 14 czerwca 2017

Lp.PytanieOdpowiedź
1.Za pomocą jakiego systemu elektronicznego będą notyfikować do emitentów i KNF „osoby pełniące obowiązki zarządcze” i „osoby blisko związane”? Kiedy ten system zostanie udostępniony i jak on będzie wyglądał?
Tak jak obecnie, projekt ustawy z dnia 20 kwietnia 2016 r. dostosowującej przepisy krajowe m.in. do rozporządzenia MAR oraz implementującej dyrektywę MAD II, nie reguluje sposobu przekazywania powiadomień o transakcjach przez osoby pełniące obowiązki zarządcze i osoby blisko związane do emitenta. Kwestia ta powinna zostać uregulowana w wewnętrznych procedurach emitenta, przy spełnieniu wymogów Rozporządzenia wykonawczego Komisji Europejskiej (UE) 2016/523 z dnia 10 marca 2016 r.
Projekt ustawy z dnia 20 kwietnia 2016 r. określa natomiast sposób przekazywania powiadomień o transakcjach do KNF. Osoby pełniące obowiązki zarządcze i osoby blisko związane będą dokonywały notyfikacji o transakcjach do KNF za pomocą systemu elektronicznego wskazanego w rozporządzeniu Ministra Finansów. Rozważanym rozwiązaniem jest przesyłanie notyfikacji drogą mailową na wskazany przez KNF adres mailowy.
W przypadku niedostosowania polskich przepisów do rozporządzenia MAR do 3 lipca 2016 r., UKNF opublikuje na stronie internetowej stanowisko wyjaśniające, w jaki sposób stosować przepisy.
2.
Za pomocą jakich środków elektronicznych osoba obowiązana powinna składać emitentowi powiadomienie, o którym mowa w art. 19 rozporządzenia MAR?
Czy wystarczającym będzie przesyłanie powiadomień  na wskazany przez spółkę adres mailowy, fax etc.?
Czy konieczne jest również przesyłanie emitentowi pisemnego powiadomienia?     W zakresie przekazywania emitentowi przez osoby obowiązane  powiadomień o transakcjach należy stosować rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/523 z dnia 10 marca 2016 r., które wymaga, aby do przesyłania takich powiadomień stosowane były środki elektroniczne zapewniające kompletność, integralność i poufność informacji podczas ich przesyłania oraz dające pewność co do źródła przesyłanych informacji. Dlatego też wskazane jest, aby sposób przesyłania powiadomień o transakcjach został określony w regulacjach wewnętrznych emitenta udostępnionych osobom pełniącym obowiązki zarządcze oraz osobom blisko związanym. Sposobem takim zgodnie z ww. rozporządzeniem wykonawczym może być na przykład przesyłanie powiadomień za pośrednictwem poczty elektronicznej (emitent powinien wskazać adres, na który należy nadsyłać powiadomienia), czy też za pośrednictwem faxu cyfrowego (emitent powinien wskazać nr tego faxu). Nie ulega natomiast wątpliwości, iż sposobem przesyłania powiadomień nie może być forma pisemna. Forma pisemna nie jest również wymagana, jako potwierdzenie wysłania powiadomienia drogą elektroniczną.
3.
Proszę o udzielenie informacji odnośnie „Wzoru do powiadamiania o transakcjach dokonywanych przez osoby pełniące obowiązki zarządcze i osoby blisko z nimi związane oraz do celów podawania tych transakcji do wiadomości publicznej” (załącznik do rozporządzenia  wykonawczego Komisji(UE) 2016/523 z dnia 10 marca 2016 r.).
Wzór powiadomienia o transakcjach zostanie w najbliższym czasie umieszczony na stronie internetowej KNF.
4.
Czy KNF powinna być informowana w trybie art. 19 rozporządzenia MAR, o każdej transakcji, natomiast emitent dopiero w sytuacji, gdy zostanie osiągnięta łączna kwota 5.000 EUR w trakcie jednego roku kalendarzowego?
Zgodnie z art. 19 rozporządzenia MAR osoby pełniące obowiązki zarządcze oraz osoby blisko z nimi związane powiadamiają emitenta oraz organ nadzoru o każdej transakcji po osiągnięciu progu 5.000 EUR. Na taką interpretację art. 19 rozporządzenia MAR wskazuje motyw 58 preambuły rozporządzenia MAR, zgodnie z którym aby zapewnić odpowiednią równowagę między poziomem przejrzystości a liczbą zgłoszeń kierowanych do właściwych organów i podawanych do wiadomości publicznej, w niniejszym rozporządzeniu należy wprowadzić progi, poniżej których powiadomienie o transakcjach nie jest wymagane. Zatem należy uznać iż próg 5.000 EUR odnosi się również do powiadomień kierowanych do organu nadzoru.
5.
Jaki powinien być sposób ustalania wartości transakcji na akcjach lub obligacjach emitenta dla obliczania progu 5 000 EUR, o którym mowa w art. 19 ust. 8 rozporządzenia MAR?
Wartość transakcji zawartych na rynku zorganizowanym ustalamy jako iloczyn wolumenu i ceny po jakiej zawarto transakcję na tym rynku. Wartość transakcji zawartych poza rynkiem zorganizowanym ustalamy jako iloczyn wolumenu i ceny tych transakcji określonych w umowie. W przypadku nieodpłatnego nabycia (spadek, darowizna) wartość transakcji należy ustalić jako iloczyn wolumenu i wartości jednostkowej nabytych akcji lub obligacji. Jeżeli akcje lub obligacje notowane są na rynku zorganizowanym taką wartość jednostkową ustalamy w oparciu o cenę rynkową (kurs zamknięcia) z dnia nabycia. W przypadku innych akcji lub obligacji wartość jednostkową należy oszacować.
6.
Czy należy notyfikować na podstawie art. 19 rozporządzenia MAR o transakcjach dokonywanych na instrumentach finansowych, które nie są dopuszczone do obrotu i nie są przedmiotem ubiegania się o takie dopuszczenie?
Treść art. 19 ust. 2 rozporządzenia MAR nie wprowadza wyłączenia spod obowiązku raportowania o transakcjach w zakresie transakcji dokonywanych na instrumentach finansowych, które nie są dopuszczone do obrotu lub nie są przedmiotem ubiegania się o takie dopuszczenie. Należy zatem przyjąć, że powinno się notyfikować również o transakcjach dokonywanych na instrumentach finansowych, które nie są dopuszczone do obrotu i nie są przedmiotem ubiegania się o takie dopuszczenie.
7.
W jakim momencie należy dokonywać notyfikacji w przypadku umowy warunkowej? Czy w momencie zawarcia umowy warunkowej, czy też w momencie ziszczenia się warunku?
Zgodnie z Rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2016/522 z dnia 17 grudnia 2015 r. w odniesieniu do transakcji warunkowych obowiązek powiadomienia powstaje w momencie ziszczenia się danego warunku lub warunków, a zatem w przypadku gdy przedmiotowa transakcja rzeczywiście ma miejsce. Ustawodawca europejski słusznie uznał, że wprowadzenie obowiązku notyfikacji w momencie zawarcia umowy warunkowej byłoby mylące, w szczególności w przypadku nieziszczenia się warunków umowy i w konsekwencji niedokonania transakcji.
8.
W przypadku obejmowania instrumentów finansowych – obowiązek notyfikacji powstaje w chwili złożenia zapisu, przydziału, czy też rejestracji podwyższenia kapitału w KRS (w przypadku emisji akcji)?
Z uwagi na fakt, iż rozporządzenie MAR szeroko rozumie pojęcie transakcji, obowiązek notyfikacyjny w przypadku obejmowania instrumentów finansowych powstaje z chwilą dokonania czynności prawnej. W zależności od warunków oferty, może być to moment dokonania przydziału akcji, a w przypadku, gdy konstrukcja oferty wyklucza redukcję zapisów – obowiązek powstanie już z chwilą złożenia zapisu na akcje.
9.
Jak traktować przy notyfikacji transakcje małżeństwa bez rozdzielności majątkowej?
Rozporządzenie MAR nie przewiduje szczególnych regulacji w zakresie obowiązków notyfikacyjnych osób pełniących obowiązki zarządcze oraz osób blisko z nimi związanych, w zależności od panującego w małżeństwie ustroju majątkowego. Notyfikacji powinien dokonać ten z małżonków, który dokonał transakcji.
10.
Czy transakcje dokonywane na akcjach emitenta w ramach tzw. ślepego portfela podlegają notyfikacji? Czy muszę w umowie o zarządzanie moim portfelem zawrzeć zastrzeżenie, że informacje na temat takich transakcji mają mi być przekazywane, tak żebym mógł wypełniać obowiązek notyfikacyjny? Czy w tej sytuacji portfel stanie się niezupełnie „ślepy”?
Zgodnie z rozporządzeniem MAR transakcje dokonywane na instrumentach finansowych emitenta przez podmiot prowadzący działalność maklerską, w ramach tzw. ślepego portfela, podlegają obowiązkom notyfikacyjnym. W tym zakresie rozporządzenie MAR nie przewiduje żadnych wyłączeń. Wskazane jest, by w umowie o zarządzanie tzw. ślepym portfelem, znajdowało się zastrzeżenie o obowiązku niezwłocznego przekazywania osobie, na której spoczywa obowiązek notyfikacji informacji o zawartych transakcjach przez zarządzającego portfelem. Tylko w ten sposób osoba zobowiązana będzie mogła wykonać obowiązek notyfikacyjny określony w art. 19 rozporządzenia MAR.
11.
Czy zmiana art. 19 rozporządzenia MAR dokonana przez art. 56 rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. wprowadziła wyłączenie w zakresie obowiązku notyfikowania o transakcjach w ramach tzw. ślepego portfela?
Przedmiotowa nowelizacja nie powoduje takiego wyłączenia. Wyjątki wprowadzone zarówno w art. 19 ust. 1a lit. c jak i w dodanym w art. 19 ust. 7 trzecim akapicie rozporządzenia MAR dotyczą wyłącznie przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, którymi w polskim porządku prawnym są fundusze inwestycyjne.
12.
Czy Urząd uznaje, że pojęcie „dzień roboczy” użyte lecz niezdefiniowane w MAR (np. w art. 19 ust. 2 i 3 w odniesieniu do terminu 3 dni roboczych po dniu transakcji), obejmuje tylko dni od poniedziałku do piątku z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy (a więc m.in. bez wszystkich sobót)?
Rozporządzenie Rady (EWG, Euroatom) Nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r. określające zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów (Dz. Urz. UE L. 124 z 1971r., str. 1) wprowadza jednolite zasady rozumienia okresów dat i terminów w aktach prawa europejskiego. Stosownie do art. 2 ust. 2 ww. rozporządzenia za dni robocze uważa się inne dni niż ustawowo wolne od pracy, niedziele i soboty. Z kolei pojęcie dni ustawowo wolnych od pracy zdefiniowane zostało w art. 2 ust. 1 ww. rozporządzenia jako wszystkie dni uznane za takie w państwach członkowskich lub w instytucjach Wspólnot, w których należy podjąć działanie.
13.
W jaki sposób dzieci niepełnoletnie (np. kilkumiesięczne - rozporządzenie MAR nie rozróżnia wieku dzieci) mają raportować o transakcjach, zgodnie z art. 19 rozporządzenia MAR?
Sposób reprezentacji dziecka określają przepisy prawa polskiego, tj. Kodeks rodzinny i opiekuńczy lub odpowiednie akty właściwego prawa krajowego regulujące stosunki między rodzicami a dziećmi. Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską, która przysługuje obojgu rodzicom. Każdy z rodziców jest uprawniony i zobowiązany do jej wykonywania. W określonych sytuacjach władza rodzicielska przysługuje jednemu z rodziców. Władza rodzicielska obejmuje, w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka (tj. sprawowanie zarządu majątkiem dziecka). W przypadku dziecka niepełnoletniego, obowiązek notyfikacyjny wynikający z art. 19 rozporządzenia MAR, wykonują zatem reprezentujący go rodzice, jako przedstawiciele ustawowi. Każdy z rodziców może samodzielnie wykonywać ten obowiązek.
14.
Który organ nadzoru jest właściwy do otrzymywania powiadomień, o których mowa w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR, w przypadku emitenta, którego akcje są dopuszczone do obrotu na terytorium RP i które są jednocześnie przedmiotem obrotu na rynku w innym państwie członkowskim?
Kwestię tę reguluje art. 19 ust. 2 rozporządzenia MAR. Zgodnie z tym przepisem, osoby zobowiązane powinny w obszarze powiadomień o transakcjach przestrzegać zasad państwa członkowskiego, w którym zarejestrowany jest emitent. Oznacza to, że organem właściwym w tym przypadku będzie organ państwa, na terytorium którego emitent ma siedzibę.
15.
Czy obowiązek raportowania, o którym mowa w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR powstaje w momencie powiadomienia osób pełniących obowiązki zarządcze oraz osób blisko z nimi związanych o ich obowiązkach wynikających z art. 19 rozporządzenia MAR?
Obowiązek raportowania osób pełniących obowiązki zarządcze oraz osób blisko z nimi związanych, o którym mowa w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR powstaje z mocy prawa, niezależnie od powiadomienia tych osób przez emitenta lub osoby pełniące obowiązki zarządcze.
16.
Czy obowiązek raportowania o transakcjach na podstawie art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR dotyczy „akcji fantomowych”?
Pojęcie „akcji fantomowej” nie zostało zdefiniowane na gruncie polskich regulacji prawnych. To potoczne pojęcie, co do zasady, oznacza przyznawany kadrze menedżerskiej niezbywalny instrument pochodny, który rozliczany jest pieniężnie w oparciu o medianę cen akcji emitenta dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym. Z uwagi na fakt, iż tak określone „akcje fantomowe” są instrumentami pochodnymi powiązanymi z akcjami emitenta, ich przyznanie oraz rozliczenie jest objęte obowiązkiem raportowym, o którym mowa w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. W przypadku innej konstrukcji „akcji fantomowej”, interpretacja może być odmienna.
17.
Jak należy rozumieć, przewidziany w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR, obowiązek powiadomienia o transakcjach, w przypadku darowizn pieniężnych (art. 10 ust. 2 lit. k rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/522)? Jak w takim przypadku powinien zostać wypełniony formularz powiadomienia o zawartych transakcjach?
W ocenie UKNF, darowizny pieniężne nie podlegają raportowaniu w trybie przewidzianym w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. Nieprawidłowo dokonano bowiem tłumaczenia art. 10 ust. 2 lit. k rozporządzenia delegowanego 2016/522. Wskazany przepis powinien zostać przetłumaczony jako: „dokonane lub otrzymane darowizny oraz otrzymany spadek”. UKNF podejmie stosowne działania mające na celu zmianę tłumaczenia w/w rozporządzenia delegowanego. Osoby obowiązane powinny zatem notyfikować o dokonanych lub otrzymanych darowiznach w w/w trybie, jeżeli przedmiotem darowizny są akcje lub instrumenty dłużne emitenta lub instrumenty pochodne bądź inne powiązane z nimi instrumenty finansowe. W przypadku darowizny w formularzu powiadomienia w polu informującym o cenie osoba składająca zawiadomienie powinna wpisać „0”.
18.
Czy gdy spółka otrzyma powiadomienie o transakcji zawartej na koniec 3-ego dnia roboczego od daty jej zawarcia i opublikuje stosowny raport bieżący na początku 4-tego dnia od jej zawarcia, to czy będzie podlegała karze administracyjnej?
W przypadku, gdy spółka (emitent) otrzyma powiadomienie o transakcji na koniec 3-ego dnia roboczego od daty jej zawarcia i opublikuje raport zawierający informację o zawartej transakcji na początku 4-tego dnia roboczego od jej zawarcia, nie narazi się na zarzut niewłaściwego wykonania obowiązku (nie będzie podlegała odpowiedzialności administracyjnej z tego tytułu). W sytuacji otrzymania przez spółkę powiadomienia o transakcji od osoby obowiązanej na koniec 3-ego dnia roboczego od daty jej zawarcia, spółka nie ma obiektywnej możliwości wykonania obowiązku publikacji powiadomienia w terminie określonym w art. 19 ust. 3 rozporządzenia MAR. Należy jednak pamiętać, że w takiej sytuacji emitent musi opublikować powiadomienie niezwłocznie, czyli na początku 4- tego dnia roboczego od zawarcia transakcji.
19.
Czy informacje dotyczące notyfikacji o transakcjach dokonywanych na akcjach emitenta będą nadal przekazywane do wiadomości publicznej przez emitenta, czy też będą przekazywane przez KNF?
Rozporządzenie MAR przewiduje możliwość wyboru przez państwo członkowskie trybu przekazywania do publicznej wiadomości powiadomienia o transakcji dokonanej przez osobę pełniącą obowiązki zarządcze lub osobę blisko z nią związaną. Powiadomienie może zostać przekazane do publicznej wiadomości przez emitenta albo przez organ nadzoru. Zgodnie z projektem ustawy z dnia 20 kwietnia 2016 r., powiadomienia o transakcjach mają być przekazywane do publicznej wiadomości, tak jak dotychczas, przez emitenta za pośrednictwem systemu ESPI.
20.
W jaki sposób emitent przekazuje do publicznej wiadomości zawiadomienie od osoby zobowiązanej? Czy można zrobić „streszczenie” zawiadomienia w raporcie bieżącym? Czy należy przekazać całe otrzymane zawiadomienie, jako załącznik do raportu bieżącego? Czy istnieje możliwość utajnienia w raporcie bieżącym danych osoby przekazującej zawiadomienie?
Rozporządzenie MAR nie przewiduje zwolnienia w zakresie przekazania emitentowi imienia i nazwiska osoby blisko związanej z osobą obowiązaną, tak jak to ma miejsce na podstawie obecnie obowiązujących przepisów. Ten sam zakres danych powinno zawierać powiadomienie przekazywane emitentowi oraz organowi nadzoru. Należy podkreślić, iż emitent jest jedynie podmiotem przekazującym informację o transakcji do publicznej wiadomości. Jedynie w sytuacjach wyjątkowych, kiedy powiadomienie jest oczywiście niezgodne ze stanem faktycznym, emitent może przed jego publikacją podjąć próbę jego weryfikacji. Przepisy rozporządzenia MAR nie uprawniają emitenta do dokonywania jakiejkolwiek ingerencji w treść powiadomienia.
21.
Jak powinien zachować się emitent, gdy otrzymana niepełne powiadomienie lub wypełnione w sposób nieprawidłowy? Czy powinien publikować takie powiadomienie?
Emitent powinien przekazać takie powiadomienie do publicznej wiadomości na podstawie art. 19 ust. 3 rozporządzenia MAR, nawet jeżeli, w ocenie emitenta, jest ono niepełne lub sporządzone w sposób nieprawidłowy. Emitent jest jedynie podmiotem przekazującym informację o transakcji do publicznej wiadomości. Natomiast obowiązek przekazywania kompletnego powiadomienia jest osobistym obowiązkiem osób pełniących obowiązki zarządcze oraz osób blisko z nimi związanych. Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/523 z dnia 10 marca 2016 r. określiło wzór powiadomienia o transakcjach dokonywanych przez osoby pełniące obowiązki zarządcze i osoby z nimi blisko związane, do celów przekazywania informacji o tych transakcjach do wiadomości publicznej. We wzorze tym przewidziano możliwość złożenia powiadomienia korygującego wcześniejsze, błędne powiadomienie.
22.
Jak powinien zachować się emitent, gdy otrzymana powiadomienie od osoby niewskazanej, jako osoba pełniąca obowiązki zarządcze lub osoba blisko z nimi związana?
Emitent jest zobowiązany do niezwłocznej aktualizacji listy osób pełniących obowiązki zarządcze oraz osób blisko z nimi związanych, by taka sytuacja nie miała miejsca.
W przypadku jednak, gdy emitent otrzyma powiadomienie od osoby, która nie znajduje się na liście, to powinien przekazać takie powiadomienie do publicznej wiadomości zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia MAR. Powyższe wynika z faktu, iż emitent jest jedynie podmiotem przekazującym informację o transakcji do publicznej wiadomości. Jedynie w sytuacjach wyjątkowych, kiedy powiadomienie jest oczywiście niezgodne ze stanem faktycznym, emitent może przed jego publikacją podjąć próbę jego weryfikacji.