Komunikat z 44. posiedzenia Komisji Nadzoru Finansowego w dniu 14 października 2019 r.

data aktualizacji 14 października 2019

W czterdziestym czwartym posiedzeniu Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) udział wzięli:

  • Jacek Jastrzębski – Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego1,
  • Małgorzata Iwanicz-Drozdowska – Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, 
  • Rafał Mikusiński – Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego2,
  • Jerzy Kwieciński – Minister właściwy ds. instytucji finansowych3,
  • Tadeusz Kościński – Przedstawiciel Prezesa Rady Ministrów4,
  • Jan Pawelec – Przedstawiciel ministra właściwego ds. gospodarki,
  • Jan Wojtyła – Przedstawiciel ministra właściwego ds. zabezpieczenia społecznego,
  • Andrzej Kaźmierczak – Członek Zarządu Narodowego Banku Polskiego,
  • Mirosław Panek – Przedstawiciel Bankowego Funduszu Gwarancyjnego*,
  • Marek Niechciał – Przedstawiciel Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów*.

1.    Komisja jednogłośnie zmieniła wydane przez KNF zezwolenia na świadczenie usług płatniczych w charakterze krajowej instytucji płatniczej spółkom:

  • PayU SA,

  • Blue Media SA,

poprzez rozszerzenie zakresu świadczonych przez te Spółki usług płatniczych o usługę inicjowania transakcji płatniczej (PIS) oraz usługę dostępu do informacji o rachunku (AIS).

Zgodnie z regulacjami dyrektywy PSD2, które w pełni obowiązują od 14 września 2019 r., w ramach tzw. open bankingu usługę PIS (payment initiation service – usługa inicjowania płatności) oraz usługę AIS (account information service – usługa dostępu do informacji o rachunku) mogą świadczyć podmioty posiadające stosowne zezwolenie lub też – w przypadku świadczenia wyłącznie usługi AIS – wpis do rejestru prowadzonego przez KNF. Podmioty świadczące te usługi płatnicze to tzw. TPP (Third Party Providers).

Usługa PIS polega na zalogowaniu się przez TPP, na zlecenie klienta i za jego zgodą, do systemu bankowości elektronicznej klienta w celu złożeniu, na polecenie i w imieniu klienta, zlecenia wykonania transakcji płatniczej (polecenia przelewu) na rzecz odbiorcy płatności klienta i niezwłocznym poinformowaniu o tym odbiorcy. Zainicjowanie płatności za pośrednictwem TPP daje odbiorcy płatności informację, że środki (zapłata) za towar lub usługę zostaną przekazane na jego rachunek płatniczy i że może on wykonać swoje świadczenie wzajemne (wydać towar, świadczyć usługę).

Usługa AIS natomiast, to usługa polegająca na dostarczaniu posiadaczom rachunków płatniczych skonsolidowanych informacji o tych rachunkach (zebranie danych o wykonanych transakcjach płatniczych; informacje o saldzie). TPP logując się, na zlecenie klienta i za jego zgodą, do systemu bankowości elektronicznej, uzyskuje dostęp do informacji o rachunku lub rachunkach płatniczych klienta dostępnych on-line, dzięki czemu może zagregować, przetworzyć i udostępnić klientowi nie tylko informacje o saldzie tych rachunków, lecz również różne zestawienia danych o jego płatnościach, wydatkach, opłatach czy przychodach.

Zarówno w przypadku usługi PIS jak i AIS, do ich wykonania niezbędne jest złożenie przez klienta stosownego zlecenia będącego wyrażeniem woli skorzystania z danej usługi. Musi on wyrazić zgodę na to, żeby TPP mógł uzyskać dostęp do jego rachunku płatniczego.

2.    Komisja jednogłośnie zezwoliła na świadczenie usług płatniczych w charakterze krajowej instytucji płatniczej przez spółkę Zrzutka.pl sp. z o. o. w następującym zakresie:

  • przyjmowanie wpłat gotówki i dokonywanie wypłat gotówki z rachunku płatniczego oraz podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do prowadzenia rachunku,
  • wykonywanie transakcji płatniczych, w tym transferu środków pieniężnych na rachunek płatniczy u dostawcy użytkownika lub u innego dostawcy przez wykonywanie usług polecenia przelewu, w tym stałych zleceń oraz
  • wydawanie instrumentów płatniczych. 

3.    Komisja jednogłośnie zezwoliła na świadczenie usług płatniczych w charakterze krajowej instytucji płatniczej spółce mElements SA w następującym zakresie:

  • przyjmowanie wpłat gotówki i dokonywanie wypłat gotówki z rachunku płatniczego oraz wszelkie działania niezbędne do prowadzenia rachunku; 
  • na rachunek płatniczy u dostawcy użytkownika lub u innego dostawcy:
    o    przez wykonywanie usług polecenia zapłaty, w tym jednorazowych poleceń zapłaty,
    o    przy użyciu karty płatniczej lub podobnego instrumentu płatniczego,
    o    przez wykonywanie usług polecenia przelewu, w tym stałych zleceń;
  • wydawanie instrumentów płatniczych;
  • umożliwianie akceptowania instrumentów płatniczych oraz wykonywania transakcji płatniczych, zainicjowanych instrumentem płatniczym płatnika przez akceptanta lub za jego pośrednictwem, polegających w szczególności na obsłudze autoryzacji, przesyłaniu do wydawcy instrumentu płatniczego lub systemów płatności zleceń płatniczych płatnika lub akceptanta, mających na celu przekazanie akceptantowi należnych mu środków, z wyłączeniem czynności polegających na rozliczaniu i rozrachunku tych transakcji w ramach systemu płatności w rozumieniu ustawy o ostateczności rozrachunku (acquiring);
  • przekaz pieniężny.

4.    Komisja jednogłośnie zezwoliła na powierzenie przez Bank Gospodarstwa Krajowego innym bankom dokonywania oceny zdolności do spłaty zobowiązania oraz analizy ryzyka wypłaty zobowiązania, w rozumieniu art. 128b ust.2 pkt 1 ustawy Prawo bankowe, w odniesieniu do kredytów objętych gwarancją BGK w ramach portfelowej linii gwarancyjnej, wykorzystującej środki pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w ramach Funduszu Gwarancji Rolnych (FGR), w związku z realizacją przez BGK programu rządowego „Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego” oraz zgodnie z ustawą z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne.

5.    Komisja jednogłośnie udzieliła zezwolenia na zmianę statutu Pocztylion-Arka Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego SA.

6.    Komisja jednogłośnie wyraziła zgodę na powołanie:
  • Justyny Dymek na stanowisko Członka Zarządu MetLife Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie i Reasekuracji SA odpowiedzialnego za zarządzanie ryzykiem,
  • Marcina Wlazło na stanowisko Członka Zarządu Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego PZU SA, 
  • Łukasza Woscha na stanowisko Członka Zarządu ALFA Domu Maklerskiego SA odpowiedzialnego za nadzorowanie systemu zarządzania ryzykiem,
  • Pawła Szynkiewicza na stanowisko Prezesa Zarządu Banku Spółdzielczego w Golubiu-Dobrzyniu,
  • Wojciecha Czornaka na stanowisko Prezesa Zarządu Banku Spółdzielczego w Parczewie,
  • Jerzego Pieńczykowskiego na stanowisko Prezesa Zarządu Morąsko-Zalewskiego Banku Spółdzielczego.

7.    Komisja jednogłośnie wyraziła zgodę na powierzenie:

  • Dorocie Zadrodze stanowiska Członka Zarządu Warmińsko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego nadzorującego zarządzanie ryzykiem istotnym w działalności banku,
  • Magdalenie Lamberti stanowiska Członka Zarządu Wielkopolskiego Banku Spółdzielczego nadzorującego zarządzanie ryzykiem istotnym w działalności banku.
8.    Komisja jednogłośnie udzieliła zezwolenia na przywrócenie akcjom formy dokumentu (zniesienie dematerializacji akcji) spółce:
  • Prime Car Management z siedzibą w Gdańsku (z dniem 31 października 2019 r.).
9.    Komisja jednogłośnie zakazała wykonywania działalności w zakresie usług płatniczych w charakterze biur usług płatniczych przez:
  • Piotra Makarewicza, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Kancelaria Doradztwa i Pośrednictwa Ubezpieczeniowego, Prawnego, Podatkowego i Finansowego HELP Piotr Makarewicz,
  • Katarzynę Winiecką-Pawlak, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą WIMEX WINIECKA-PAWLAK KATARZYNA,
  • Grzegorza Grabowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "G G" MEDIA, PRODUKCJA, DYSTRYBUCJA GRZEGORZ GRABOWSKI,
  • Rafała Batoga, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą T.S.B. Rafał Batóg,
  • COMPASS MONEY Sp. z o.o. z siedzibą w Legnicy,
  • Małgorzatę Stępień, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Małgorzata Stępień Firma Handlowo-Usługowa „MARBEST”.

Zakaz wykonywania działalności w zakresie usług płatniczych w charakterze biur usług płatniczych wynika ze stwierdzonych rażących naruszeń wynikających z przepisów ustawy o usługach płatniczych obowiązków związanych z prowadzeniem działalności w charakterze biura usług płatniczych.

Zgodnie z art. 125 ust. 6 ustawy o usługach płatniczych, biuro usług płatniczych jest zobowiązane składać do Komisji dokumenty potwierdzające każdorazowe zawarcie kolejnej umowy gwarancji bankowej albo ubezpieczeniowej albo umowy ubezpieczenia – służących ochronie środków pieniężnych otrzymanych od użytkowników – przed upływem terminu obowiązywania umowy poprzedniej, w terminie 7 dni od dnia jej zawarcia.

Ponadto, zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o usługach płatniczych, biuro usług płatniczych jest obowiązane do przekazywania Komisji informacji o łącznej wartości i liczbie transakcji płatniczych wykonanych w danym kwartale w terminie do końca pierwszego miesiąca następnego kwartału oraz w danym roku w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku.

Wymienione biura usług płatniczych, pomimo kierowanych do nich wezwań, w sposób długotrwały i uporczywy nie wypełniały wymienionych wyżej obowiązków ustawowych.

W myśl art. 129 ust. 6a pkt 2 ustawy o usługach płatniczych, KNF może wydać decyzję o zakazie wykonywania działalności w zakresie usług płatniczych w charakterze biura usług płatniczych, w przypadku gdy stwierdzi rażące naruszenie wynikających z przepisów ustawy obowiązków związanych z prowadzeniem tej działalności.

10.    Komisja jednogłośnie utrzymała w mocy decyzję z 14 lutego 2017 r. o nałożeniu na spółkę CALATRAVA CAPITAL SA z siedzibą w Warszawie („Spółka”) kary w postaci:

  • bezterminowego wykluczenia akcji spółki CALATRAVA CAPITAL SA z obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie SA („GPW”), 

  • kary pieniężnej w wysokości 700 000 zł (słownie: siedemset tysięcy złotych).

Z dniem doręczenia bieżącej decyzji decyzja z dnia 14 lutego 2017 r. stanie się decyzją ostateczną, a bezterminowe wykluczenie akcji Spółki z obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez GPW nastąpi po upływie 30 dni od dnia doręczenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komisja stwierdziła, że decyzja wydana w pierwszej instancji jest zgodna z przepisami prawa, a ponownie ustalony stan faktyczny i prawny nie daje podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji. Motywy podjęcia ww. decyzji zostały szczegółowo opisane w komunikacie z dnia 14 lutego 2017 r. z 344 posiedzenia Komisji (pkt 6 komunikatu: https://www.knf.gov.pl/o_nas/komunikaty?articleId=56702&p_id=18).

Na dzień publikacji tego komunikatu Spółka nie posiada zarządu ani rady nadzorczej wskutek rezygnacji z pełnienia funkcji przez członków tych organów. Z inicjatywy Komisji został ustanowiony kurator Spółki w osobie adw. Łukasza Artura Wnuka, którego zadaniem jest m.in. doprowadzenie do niezwłocznego powołania organów Spółki oraz w razie potrzeby do jej likwidacji.

Akcjonariusze będą mogli zwracać się do kuratora o podjęcie czynności mających doprowadzić do zwołania walnego zgromadzenia celem powołania rady nadzorczej i zarządu Spółki. Dopiero tak powołane osoby uprawnione do reprezentowania Spółki będą mogły podjąć czynności faktyczne i prawne zmierzające do przywrócenia akcjom Spółki formy dokumentu. Do tego czasu akcje Spółki pozostaną zdematerializowane. Będą one nadal zbywalne, jednakże poza obrotem zorganizowanym.

Informacja o doręczeniu decyzji z dnia 14 października 2019 r. oraz o dniu, w którym nastąpi wykluczenie akcji Spółki z obrotu na rynku regulowanym zostanie podana w odrębnym komunikacie.

11.    Komisja zapoznała się:

  • z wynikami oceny BION powszechnych towarzystw emerytalnych za 2018 r.,
  • z informacją dotyczącą podmiotów wpisanych na listę ostrzeżeń publicznych Komisji Nadzoru Finansowego w okresie od 24.09.2019 r. do 11.10.2019 r.

12.    Kolejne posiedzenia Komisji zaplanowane są na:

  • 29 października 2019 r.,
  • 5 listopada 2019 r.,
  • 19 listopada 2019 r.,
  • 3 grudnia 2019 r.,
  • 17 grudnia 2019 r.,
  • 9 stycznia 2020 r.

*Członkowie Komisji uczestniczący w posiedzeniach wyłącznie z głosem doradczym, nie biorący udziału w głosowaniach.

 ____________________

1J. Jastrzębski nie brał udziału w omawianiu i głosowaniu spraw opisanych w pkt. 4, 5, 6a-b, 6d-f, 7 i 8 komunikatu.
2R. Mikusiński nie brał udziału w omawianiu i głosowaniu spraw opisanych w pkt. 6a komunikatu.
3J. Kwieciński nie brał udziału w omawianiu i głosowaniu spraw opisanych w pkt. 1-10 komunikatu.
4
T. Kościński nie brał udziału w omawianiu i głosowaniu spraw opisanych w pkt. 1, 2, 3, 6c, 7, 8, 9 i 10 komunikatu.