Komunikat UKNF ws. złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez podmioty pośredniczące w oferowaniu obligacji GetBack SA oraz wpisania ich na listę ostrzeżeń publicznych KNF

data aktualizacji 23 kwietnia 2019

Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, działając na podstawie art. 304 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego złożył do Prokuratury Regionalnej w Warszawie zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 178 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, polegającego na prowadzeniu działalności maklerskiej bez zezwolenia przez podmioty pośredniczące w oferowaniu obligacji GetBack SA w zakresie przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych oraz oferowania instrumentów finansowych (art. 69 ust. 2 pkt 1 i 6 tejże ustawy). Zawiadomienie dotyczy 5 osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz osób działających w imieniu 5 podmiotów. Podmioty te zostały wpisane na listę ostrzeżeń publicznych Komisji Nadzoru Finansowego.

Podstawą skierowania zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa były ustalenia UKNF dokonane na podstawie dokumentacji łączącej pośredników z GetBack SA (podpisanych umów, wystawionych faktur VAT, zestawień klientów obejmujących obligacje) oraz skarg klientów podmiotów objętych zawiadomieniem.

Z treści umów zawartych przez GetBack SA z pośrednikami wynika, że ich zadaniem było poszukiwanie potencjalnych klientów, gotowych nabyć obligacje oferowane przez GetBack SA w ofercie prywatnej. Pośrednicy byli zobowiązani przekazać klientom rzetelną oraz pełną informację o oferowanych instrumentach finansowych a także posługiwać się formularzami zapisu przygotowanymi przez GetBack SA. Do zadań pośredników należało również niezwłoczne przekazanie do GetBack SA dokumentów przyjętych od klienta. W umowach zawarte zostały zapisy, uzależniające wysokość wynagrodzenia pośrednika od kwoty brutto wpłaconej przez klienta obejmującego obligacje.

Zgodnie z brzmieniem art. 72 ustawy o obrocie, który definiuje zakres czynności oferowania instrumentów finansowych, przed zmianami wprowadzonymi z dniem 21 kwietnia 2018 r., w umowie o oferowanie instrumentów finansowych firma inwestycyjna zobowiązuje się do pośrednictwa w:

1)    proponowaniu przez emitenta nabycia papierów wartościowych nowej emisji lub w zbywaniu tych papierów,
2)    proponowaniu przez podmiot wystawiający instrumenty finansowe niebędące papierami wartościowymi nabycia tych instrumentów lub w ich zbywaniu w wyniku tej propozycji,
3)    proponowaniu przez sprzedającego nabycia papierów wartościowych lub w ich zbywaniu w wyniku tej propozycji, lub
4)    proponowaniu nabycia instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi przez podmiot sprzedający te instrumenty do obrotu na rynku regulowanym lub do alternatywnego systemu obrotu lub w ich zbywaniu w wyniku tej propozycji.

Zmiana powyższego przepisu nie spowodowała depenalizacji opisanej działalności pośredników.

Zgodnie art. 74b ustawy o obrocie, definiującym przyjmowanie i przekazywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych, czynność ta polega na zobowiązaniu się firmy inwestycyjnej do przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych przez:

1) przyjmowanie i przekazywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych do innego podmiotu, w tym do emitenta instrumentu finansowego, wystawcy instrumentu finansowego lub sprzedającego taki instrument, w celu ich wykonania lub
2) kojarzenie dwóch lub więcej podmiotów w celu doprowadzenia do zawarcia transakcji między tymi podmiotami.

Zgodnie z art. 178 ustawy o obrocie kto bez wymaganego zezwolenia lub upoważnienia zawartego w odrębnych przepisach albo nie będąc do tego uprawnionym w inny sposób określony w ustawie, prowadzi działalność m. in. w zakresie obrotu instrumentami finansowymi, podlega grzywnie do 5 000 000 zł.
Przepis art. 69 ust. 2 pkt 1 i 6 w związku z art. 69 ust. 1 Ustawy o obrocie stanowi, że czynność przyjmowania i przekazywania zleceń oraz oferowania instrumentów finansowych może być wykonywana wyłącznie przez podmiot posiadający stosowne zezwolenie wydane przez Komisję Nadzoru Finansowego.
W ocenie UKNF działania podejmowane przez pośredników mogły wypełniać definicję zawartą w art. 72 i art. 74b ustawy o obrocie, z uwagi na zakres obowiązujących je umów a także faktyczne podejmowanie czynności oferowania obligacji klientom, przekazywanie do GetBack SA uzupełnionych formularzy zapisu oraz wystawianie na tej podstawie faktur. Na podstawie posiadanych informacji należy wskazać, że rolą „pośredników” było skojarzenie klienta z GetBack SA i zadbanie o dostarczenie klientowi a następnie spółce dokumentacji (formularzy zapisu) niezbędnej do objęcia obligacji.

Dokonane przez UKNF  powyżej ustalenia i zgromadzone dowody uzasadniały podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 178 ustawy o obrocie. Wobec powzięcia podejrzenia popełnienia przestępstwa, na podstawie art. 304 § 2 k.p.k., na UKNF ciążył prawny obowiązek poinformowania o tym organów ścigania. Realizując powyższy obowiązek, UKNF skierował do Prokuratury Regionalnej w Warszawie zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa art. 178 ustawy o obrocie.

Poniżej podmioty objęte zawiadomieniem UKNF:

  • DKBR Daniel Lecko z siedzibą w Brwinowie,
  • JHG sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Warszawie,
  • Magdalena Sałata Beauty&SPA z siedzibą w Warszawie,
  • GET-Z Edyta Torkandam-Zdziebiorska z siedzibą w Michałowie-Grabinie,
  • Michał Frys Smart Money Network z siedzibą w Warszawie,
  • Supreme sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,
  • Flinq Investment sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,
  • Level Up Finance sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,
  • Piotr Sałata z siedzibą w Warszawie,
  • Chmielewski Investments sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.