Jacek Jastrzębski, Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, wystąpił podczas otwarcia Forum Bankowego Związku Banków Polskich, podczas którego zaapelował do banków, aby budowały swoją odporność w odpowiedzi na rosnące ryzyka niefinansowe i na niepewność: „Przesuwamy się od tradycyjnego ryzyka w kierunku niepewności – a odpowiedzią na nią musi być odporność”. 

Jacek Jastrzębski podczas swojego wystąpienia nakreślił kierunek zmian, jakie zachodzą we współczesnym sektorze finansowym oraz wskazał najważniejsze wyzwania stojące przed bankami. Wskazał na konieczność przejścia od tradycyjnego myślenia w kategoriach ryzyka do pojęcia niepewności, które coraz częściej pojawia się w analizach ekonomicznych, raportach instytucji międzynarodowych oraz w regulacjach. To przesunięcie pojęciowe oznacza zmianę sposobu myślenia o stabilności sektora finansowego, która musi być budowana nie tylko poprzez zarządzanie mierzalnymi ryzykami finansowymi, lecz także poprzez wzmacnianie odporności na zjawiska trudne do przewidzenia i zmierzenia. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę, że stopniowe odchodzenie od posługiwania się pojęciem ryzyka w kierunku pojęcia niepewności wiąże się z rosnącym znaczeniem ryzyk niefinansowych, które stają się jednym z głównych obszarów zainteresowania nadzoru finansowego i regulatorów. 

Przewodniczący KNF ocenił, że w tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera pojęcie odporności systemu finansowego. W europejskich regulacjach i w dokumentach instytucji międzynarodowych pojawia się ono coraz częściej jako odpowiedź na dynamiczne zmiany gospodarcze i geopolityczne. Przykładem tego jest pakiet DORA dotyczący odporności cyfrowej sektora finansowego, ale podobne podejście widoczne jest również w regulacjach bazylejskich czy zaleceniach Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego. Wspólnym mianownikiem tych działań jest przekonanie, że stabilność sektora finansowego nie zależy już wyłącznie od kondycji finansowej instytucji, lecz także od ich zdolności do reagowania na kryzysy technologiczne, cybernetyczne czy reputacyjne.

Jacek Jastrzębski zwrócił uwagę na rosnącą rolę technologii w działalności banków. Instytucje finansowe coraz częściej współpracują z firmami technologicznymi, a rozwiązania cyfrowe przestają być jedynie wsparciem operacyjnym, lecz stają się rdzeniem modelu biznesowego. Ten postęp niesie jednak nowe zagrożenia, w tym ryzyko cyberataków i przestępczości finansowej. Współczesne grupy cyberprzestępcze funkcjonują jak profesjonalne organizacje, często działające na skalę międzynarodową, bywają też powiązane z wrogimi reżimami. Ich celem jest nie tylko odniesienie korzyści finansowych, lecz niekiedy także lub wręcz przede wszystkim destabilizacja systemów gospodarczych i podważanie zaufania do instytucji publicznych oraz do systemu finansowego. W takiej sytuacji nawet pojedynczy incydent może zostać wykorzystany jako dowód słabości całego systemu. Z tego powodu szczególnie ważna staje się solidarność sektora bankowego i współpraca pomiędzy instytucjami o różnej skali działalności. Jak wskazał Przewodniczący KNF: „o wytrzymałości łańcucha decyduje najsłabsze ogniwo”, dlatego duże banki i instytucje infrastrukturalne powinny wspierać mniejsze podmioty w podnoszeniu standardów bezpieczeństwa. Tylko wspólne działania mogą zapewnić odpowiedni poziom ochrony przed cyberzagrożeniami i ograniczyć ryzyko systemowe.

Wśród innych ryzyk niefinansowych wymienił także kwestie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, a także ryzyko oszustw i nieautoryzowanych transakcji płatniczych. Współczesne schematy przestępcze stają się coraz bardziej złożone, a instytucje finansowe muszą wykorzystywać nowoczesne narzędzia, w tym sztuczną inteligencję i uczenie maszynowe, do wykrywania podejrzanych operacji. Jednocześnie regulatorzy muszą dbać o właściwą alokację ryzyka pomiędzy bankami a klientami, tak aby nie doprowadzić do sytuacji moral hazardu. Banki powinny wdrażać rozwiązania chroniące klientów przed oszustwami, lecz klienci nie mogą być całkowicie zwolnieni z odpowiedzialności za swoje decyzje, które następnie okazują się nietrafione lub podjęte pod wpływem perswazji innych osób. 

Istotną rolę w analizie przyszłości sektora bankowego odgrywają także czynniki geopolityczne. Konflikty zbrojne, napięcia międzynarodowe i zmiany w globalnych łańcuchach dostaw wpływają na kursy walut, ceny aktywów oraz skłonność przedsiębiorstw do inwestowania. Niepewność geopolityczna ogranicza popyt na kredyty inwestycyjne i może hamować rozwój gospodarczy. W tym kontekście sektor bankowy powinien aktywnie wspierać przedsiębiorstwa w finansowaniu inwestycji, aby pobudzać wzrost gospodarczy i wzmacniać odporność ekonomiczną kraju.

Kończąc swoje wystąpienie Przewodniczący KNF odniósł się także do rosnącego udziału skarbowych papierów wartościowych w portfelach banków. Choć ryzyko to oceniane jest jako umiarkowane, wymaga ono uważnej obserwacji i analizy. Jednocześnie zwrócił uwagę na rekordowe wyniki finansowe banków w 2025 roku, które były w dużej mierze efektem wysokich stóp procentowych. Podkreślił, że banki powinny wykorzystać obecny okres dobrej koniunktury do budowania buforów kapitałowych oraz rozwijania oferty kredytowej dla klientów. Zwrócił się także z apelem do sektora bankowego o powrót do modelu opartego na finansowaniu inwestycji i wspieraniu realnej gospodarki. Choć banki muszą radzić sobie z nowymi rodzajami ryzyk i niepewności, ich podstawową rolą pozostaje dostarczanie kapitału potrzebnego do rozwoju przedsiębiorstw i gospodarki. Właśnie w tym obszarze mogą one budować długoterminową wartość i zaufanie społeczne.