Jacek Jastrzębski na inauguracji studiów podyplomowych z cyberbezpieczeństwa i ochrony danych

Jacek Jastrzębski, Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, wystąpił podczas inauguracji studiów podyplomowych: Cyberbezpieczeństwo i Ochrona Danych. Studia prowadzone są przez Katedrę Prawa Cywilnego oraz Zakład Administracji Publicznej i Transformacji Cyfrowej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, we współpracy z Urzędem Komisji Nadzoru Finansowego. 

Jacek Jastrzębski zwrócił uwagę, że cyberbezpieczeństwo jest dziedziną wymagającą interdyscyplinarnego podejścia – skuteczna ochrona przed zagrożeniami cyfrowymi wymaga nie tylko kompetencji technologicznych i prawnych, lecz także współpracy między instytucjami, budowania odporności społecznej oraz rozwijania wzajemnego zaufania. Na rynku pracy coraz bardziej pożądane będą kompetencje pozwalające łączyć wiedzę prawniczą, regulacyjną i technologiczną, a także skutecznie współpracować ze specjalistami reprezentującymi różne obszary.

W wystąpieniu Jacek Jastrzębski zaakcentował znaczenie społecznej odporności na dezinformację, działania hybrydowe i oszustwa. Jak wskazał, instytucje publiczne nie są w stanie wyeliminować wszystkich zagrożeń, dlatego równie istotne jest kształtowanie odpowiednich postaw obywateli. Należą do nich cyberhigiena, ostrożność i umiejętność krytycznej oceny informacji. Widzimy, że dziś uczestnicy rynku przyzwyczajeni są do tego, że wszystko działa natychmiast, bez zakłóceń i w czasie rzeczywistym. Ale nic nie jest dane raz na zawsze. Dlatego ważne jest, żeby budować w naszym społeczeństwie też poczucie naturalnej cierpliwości i tolerancji – nawet, jeżeli nie wszystko zadziałałoby w czasie rzeczywistym, naszą odpowiedzialnością jest podejście do tego ze spokojem i uniknięcie paniki oraz pochopnych, emocjonalnych reakcji. Społeczna panika może bowiem dodatkowo wzmacniać skutki incydentów i dezinformacji. Dlatego budowanie odporności cyfrowej powinno zatem obejmować nie tylko rozwiązania techniczne i regulacyjne, lecz także przygotowanie społeczeństwa na sytuacje kryzysowe.

Odnosząc się do specyfiki sektora finansowego, Przewodniczący KNF podkreślił, że cyberbezpieczeństwo jest wspólnym dobrem całego rynku, a nie obszarem rywalizacji między poszczególnymi instytucjami. Skuteczny atak na jeden podmiot może podważyć zaufanie klientów do całego sektora. Dlatego tak ważne są szybka wymiana informacji o incydentach i podatnościach, wspólne reagowanie na zagrożenia oraz wzajemne wsparcie. Szczególnego znaczenia nabiera w tym kontekście pomoc większych instytucji dla mniejszych podmiotów, w tym banków spółdzielczych, które mogą dysponować ograniczonymi zasobami finansowymi i kadrowymi.

Przewodniczący KNF zwrócił również uwagę, że ryzyko związane z technologiami informacyjno-komunikacyjnymi (ICT) zostało uznane przez Komitet Stabilności Finansowej za odrębną, istotną kategorię ryzyka o wymiarze systemowym. Podkreślił, że rosnąca skala i złożoność zagrożeń uzasadniają rozwijanie kompetencji oraz wzmacnianie współpracy pomiędzy uczestnikami rynku i instytucjami publicznymi.

Ważnym elementem budowania odporności są ćwiczenia symulujące sytuacje kryzysowe, które pozwalają sprawdzić gotowość do reagowania, a zarazem tworzą sieci kontaktów i współpracy. Jak zaznaczył Jacek Jastrzębski, relacje i kanały komunikacji należy budować jeszcze przed wystąpieniem kryzysu, ponieważ w sytuacji realnego zagrożenia czasu na ich nawiązywanie może zabraknąć. Odwołał się przy tym do koncepcji obrony totalnej, zakładającej współdziałanie administracji publicznej, biznesu i środowiska akademickiego na rzecz bezpieczeństwa państwa.

Przewodniczący KNF zachęcił uczestników studiów do aktywnego zdobywania wiedzy i budowania środowiska ekspertów cyberbezpieczeństwa. Podkreślił, że współpraca i wymiana doświadczeń są równie ważne jak wiedza merytoryczna, a rozwijanie kompetencji w tym obszarze ma kluczowe znaczenie dla odporności państwa i bezpieczeństwa sektora finansowego. Przypomniał także, że UKNF rozpoczął budowę sektorowego Centrum Reagowania na Incydenty Teleinformatyczne CSIRT KNF w 2019 roku, co pozwoliło z wyprzedzeniem rozwijać specjalistyczne kompetencje i dobre praktyki współpracy z rynkiem finansowym.