Rafał Niedbała w Fireside chat: To nie jest kraj dla starych FIZ-ów podczas Forum IZFiA

Rafał Niedbała, Dyrektor Departamentu Funduszy Inwestycyjnych i Funduszy Emerytalnych w Urzędzie KNF, wystąpił w Fireside chat: To nie jest kraj dla starych FIZ-ów, podczas XX Forum Funduszy Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami. Rozmowa dotyczyła tego, jak zmiana przepisów przełoży się na rolę i model biznesowy FIZ-ów w najbliższych latach oraz jak te zmiany wpłyną na ofertę produktową, strukturę rynku i zainteresowanie inwestorów.

Rafał Niedbała ocenił, że nie można traktować wszystkich FIZ-ów jako jednolitej kategorii, ponieważ różnią się one strategią inwestycyjną, poziomem ryzyka i grupą docelowych inwestorów. Problemem nie jest sama konstrukcja prawna funduszy zamkniętych, lecz modele biznesowe, które w przeszłości okazały się nieefektywne i doprowadziły do utraty zaufania klientów.

Jego zdaniem rynek nie jest już miejscem dla tzw. „starych FIZ-ów”, czyli funduszy inwestujących w aktywa o ograniczonej płynności, które jednocześnie deklarowały bardzo częste wykupy certyfikatów. Tego typu konstrukcje nie spełniły oczekiwań inwestorów, a utrata zaufania do nich wynikała nie tylko z pojedynczych zdarzeń rynkowych, ale przede wszystkim z niedopasowania oferowanych produktów do rzeczywistych możliwości zarządzania aktywami. Jednocześnie istnieje wiele kategorii funduszy zamkniętych, które mogą skutecznie realizować różnorodne strategie inwestycyjne, zapewniać atrakcyjne wyniki i wywiązywać się ze swoich zobowiązań wobec inwestorów.

Rozwój rynku nie wymaga zasadniczych zmian regulacyjnych w obszarze FIZ. Obowiązujące przepisy od wielu lat dawały możliwość kreatywnego ich wykorzystania w celu stworzenia interesujących produktów inwestycyjnych. Jako przykład Rafał Niedbała wskazał fundusze portfelowe, które dzięki przejrzystej strategii, relatywnie niskim kosztom, odpowiedniej płynności i konkurencyjnym stopom zwrotu zyskały zainteresowanie inwestorów. Oznacza to, że o sukcesie produktu decyduje przede wszystkim jego konstrukcja i dostosowanie do oczekiwań rynku, a nie sama forma prawna funduszu.

Rafał Niedbała podkreśilł, że fundusze inwestycyjne zamknięte mogą odgrywać ważną rolę na rynku, o ile zapewniają inwestorom odpowiedni poziom przejrzystości oraz są dopasowane do charakteru lokowanych aktywów. Jednocześnie zaznaczył, że niektóre fundusze inwestujące w mniej płynne aktywa będą naturalnie skierowane do inwestorów akceptujących wyższe ryzyko i długoterminowy horyzont inwestycyjny, co ograniczy ich atrakcyjność dla szerokiego grona klientów indywidualnych.

Zaakcentował także jedną z najważniejszych zalet konstrukcji FIZ, jaką jest elastyczność. Pozwala ona tworzyć produkty o znacznie szerszym zakresie strategii inwestycyjnych niż tradycyjne fundusze UCITS, obejmujące zarówno różne klasy aktywów, jak i odmienne modele zarządzania płynnością. 

Jednocześnie Rafał Niedbała wskazał, że fundusze zamknięte mogą być projektowane jako produkty proste i przejrzyste, na przykład odwzorowujące określone indeksy lub funkcjonujące w formule aktywnie zarządzanych ETF-ów. W jego ocenie potencjał rozwoju FIZ-ów może być znaczący, pod warunkiem tworzenia produktów o przejrzystej strategii i dostosowanych do niej zasad wykupu oraz odpowiadających rzeczywistym potrzebom inwestorów.