Komunikat z 11. posiedzenia Komisji Nadzoru Finansowego w dniu 26 marca 2019 r.

data aktualizacji 26 marca 2019

W jedenastym posiedzeniu Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) udział wzięli:

•    Jacek Jastrzębski – Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego1,
•    Małgorzata Iwanicz-Drozdowska – Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego,
•    Rafał Mikusiński – Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego,
•    Tadeusz Kościński – Przedstawiciel Prezesa Rady Ministrów2,
•    Marcin Obroniecki – Przedstawiciel ministra właściwego ds. instytucji finansowych3,
•    Jan Pawelec – Przedstawiciel ministra właściwego ds. gospodarki,
•    Andrzej Kaźmierczak – Członek Zarządu Narodowego Banku Polskiego4,
•    Cezary Kochalski – Przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
•    Zdzisław Sokal – Przedstawiciel Bankowego Funduszu Gwarancyjnego*,
•    Maciej Wąsik – Przedstawiciel ministra – członka Rady Ministrów właściwego do spraw koordynowania działalności służb specjalnych*.

1.    Komisja jednogłośnie wyraziła zgodę na powołanie:

•    Katarzyny Kowalskiej na stanowisko Członka Zarządu Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych SA odpowiedzialnego za zarządzanie ryzykiem.

2.    KNF jednogłośnie wydała Rekomendację B dotyczącą ograniczenia ryzyka inwestycji banków. 

Celem wydania znowelizowanej Rekomendacji B jest wskazanie dostosowanych do oczekiwań nadzorczych i obowiązujących rozwiązań regulacyjnych dobrych praktyk w zakresie wybranych aspektów zarządzania przez banki ryzykiem inwestycji.

Nowelizacja Rekomendacji dotyczy przede wszystkim doprecyzowania zakresu jej stosowania, w tym obejmowania zakresem nie tylko inwestycji finansowych, lecz również innych kategorii inwestycji, zawężenie zakresu stosowania Rekomendacji B poprzez wyłączenie z niej postanowień dotyczących instrumentów pochodnych, które ujęte są w Rekomendacji A oraz wykreślenie postanowień dotyczących outsourcingu, które obecnie regulowanie są w ustawie – Prawo bankowe. Ponadto zmiany w Rekomendacji objęły uporządkowanie stosowanej terminologii oraz relacji pomiędzy pojęciami, w tym
w szczególności pojęciami strategii inwestycyjnej i polityki inwestycyjnej oraz dostosowanie struktury Rekomendacji do zasad aktualnie stosowanych w odniesieniu do Rekomendacji przyjmowanych przez KNF.

W treści Rekomendacji zastosowano wprost zasadę proporcjonalności, kierując niektóre postanowienia wyłącznie do banków istotnych.

Projekt Rekomendacji B był przedmiotem konsultacji publicznych, w szczególności z Narodowym Bankiem Polskim, Bankowym Funduszem Gwarancyjnym, Związkiem Banków Polskich oraz Krajowym Związkiem Banków Spółdzielczych.

KNF oczekuje, że zaktualizowana Rekomendacja zostanie wdrożona przez banki do dnia 31 grudnia 2019 r.

3.    Komisja jednogłośnie udzieliła zezwolenia na przywrócenie akcjom formy dokumentu (zniesienie dematerializacji akcji) spółce:

•    PME SA z siedzibą w Katowicach (z dniem 16 kwietnia 2019 r.).

4.    Komisja, po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez Anetę Wolską, jednogłośnie skreśliła ją z listy maklerów papierów wartościowych.

5.    Komisja jednogłośnie nałożyła na Vistra CEE Holding Limited z siedzibą w Limassol karę pieniężną w wysokości 100 tysięcy złotych, na podstawie art. 171 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, w związku z naruszeniem art. 106 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi wobec niezawiadomienia Komisji o zamiarze bezpośredniego stania się podmiotem dominującym domu maklerskiego Q Securities SA z siedzibą w Warszawie, w sposób inny niż przez nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji domu maklerskiego w liczbie zapewniającej większość ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że Vistra CEE Holding Limited z siedzibą w Limassol (dalej Vistra CEE) uzyskała osobiste uprawnienie do powoływania do dwóch z trzech członków Zarządu domu maklerskiego, w tym Prezesa Zarządu, a także odwoływania powołanych przez siebie członków Zarządu domu maklerskiego oraz osobiste uprawnienie do powoływania i odwoływania trzech z pięciu członków Rady Nadzorczej domu maklerskiego, w tym wyznaczenia i odwołania Przewodniczącego Rady Nadzorczej.

Zatem Vistra CEE stała się podmiotem bezpośrednio dominującym domu maklerskiego Q Securities SA z siedzibą w Warszawie,  w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 lit. c ustawy o rachunkowości, w sposób inny niż przez nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji domu maklerskiego w liczbie zapewniającej większość ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu, gdyż zgodnie art. 3 ust. 1 pkt 37 lit c ustawy o rachunkowości przez jednostkę dominującą należy rozumieć jednostkę będącą spółką handlową, sprawującą kontrolę nad jednostką zależną, w szczególności jednostkę będącą udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do powoływania i odwoływania większości członków organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących tej jednostki zależnej.

Vistra CEE Holding Limited nie zawiadomiła Komisji o zamiarze stania się podmiotem bezpośrednio dominującym domu maklerskiego, zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, który stanowi, że „Podmiot, który zamierza, bezpośrednio lub pośrednio, nabyć albo objąć akcje lub prawa z akcji domu maklerskiego w liczbie zapewniającej osiągnięcie albo przekroczenie odpowiednio 10%, 20%, jednej trzeciej, 50% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu lub udziału w kapitale zakładowym, jest obowiązany każdorazowo zawiadomić Komisję o zamiarze ich nabycia albo objęcia. Podmiot, który zamierza, bezpośrednio lub pośrednio, stać się podmiotem dominującym domu maklerskiego w sposób inny niż przez nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji domu maklerskiego w liczbie zapewniającej większość ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu, obowiązany jest każdorazowo zawiadomić o tym zamiarze Komisję”.

Komisja wskazuje, że celem wprowadzenia do ustawy przepisu art. 106 ust. 1 było i jest zapewnienie nadzoru m.in. nad składem akcjonariatu domu maklerskiego. Ideą wprowadzonej regulacji jest niedopuszczenie do przejęcia kontroli nad danym domem maklerskim i niedopuszczenie do uzyskania znacznych wpływów na jego zarządzanie przez podmioty, które nie dają rękojmi prawidłowego jego funkcjonowania i nie zapewniają stabilności i bezpieczeństwa dla dalszej jego działalności. W tym celu ustawodawca wyposażył Komisję w instrument nadzorczy w postaci wyrażenia sprzeciwu, co do nabycia albo objęcia akcji lub praw z akcji lub co do stania się podmiotem dominującym domu maklerskiego w inny sposób, jeżeli uzasadnione jest to potrzebą ostrożnego i stabilnego zarządzania domem maklerskim, z uwagi na możliwy wpływ podmiotu składającego zawiadomienie na dom maklerski lub z uwagi na ocenę sytuacji finansowej podmiotu składającego zawiadomienie. Komisja bada m. in. czy podmiot składający zawiadomienie wykazał, że daje rękojmię wykonywania swoich praw i obowiązków w sposób należycie zabezpieczający interesy domu maklerskiego i klientów domu maklerskiego oraz zapewnia właściwe prowadzenie działalności maklerskiej a także czy osoby, które będą kierować działalnością domu maklerskiego dają rękojmię prowadzenia spraw domu maklerskiego w sposób należycie zabezpieczający interesy domu maklerskiego i klientów domu maklerskiego oraz zapewnią właściwe wykonywanie działalności maklerskiej, a także posiadają odpowiednie doświadczenie zawodowe. Badana jest również m. in. sytuacja finansowa takiego podmiotu, a także plany inwestycyjne na przyszłość.

Brak zawiadomienia Komisji, o którym mowa w art. 106 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi pozbawia Komisję możliwości skorzystania ze środka nadzorczego jakim jest sprzeciw, a tym samym  uniemożliwia Komisji skuteczną realizację celu nadzoru finansowego, jakim jest, zgodnie z treścią art. 2 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tego rynku, jego stabilności, bezpieczeństwa oraz przejrzystości, zaufania do rynku finansowego, a także zapewnienie ochrony interesów uczestników tego rynku również poprzez rzetelną informację dotyczącą funkcjonowania rynku, przez realizację celów określonych m. in. w ustawie o nadzorze nad rynkiem kapitałowym. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym celem nadzoru jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku kapitałowego, w szczególności bezpieczeństwa obrotu oraz ochrony inwestorów i innych jego uczestników, a także przestrzegania reguł uczciwego obrotu.

6.    Komisja jednogłośnie nałożyła na Baring Private Equity Asia GP VI Limited z siedzibą na Kajmanach karę pieniężną w wysokości 70 tysięcy złotych, na podstawie art. 171 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, w związku z naruszeniem art. 106 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, wobec niezawiadomienia Komisji o zamiarze pośredniego stania się podmiotem dominującym domu maklerskiego Q Securities S.A. z siedzibą w Warszawie, w sposób inny niż przez nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji domu maklerskiego, w liczbie zapewniającej większość ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że Baring Private Equity Asia GP VI Limited z siedzibą na Kajmanach (dalej Baring) był w okresie objetym niniejszym postępowaniem podmiotem dominującym wobec Vistra CEE Holding Limited z siedzibą w Limassol (dalej Vistra CEE). Spółka  Vistra CEE uzyskała osobiste uprawnienie do powoływania do dwóch z trzech członków Zarządu domu maklerskiego, w tym Prezesa Zarządu, a także odwoływania powołanych przez siebie członków Zarządu domu maklerskiego oraz osobiste uprawnienie do powoływania i odwoływania trzech z pięciu członków Rady Nadzorczej domu maklerskiego, w tym wyznaczenia i odwołania Przewodniczącego Rady Nadzorczej.

Zatem Vistra CEE stała się podmiotem bezpośrednio dominującym domu maklerskiego Q Securities S.A. z siedzibą w Warszawie,  w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 lit. c ustawy o rachunkowości, w sposób inny niż przez nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji domu maklerskiego w liczbie zapewniającej większość ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu, gdyż zgodnie art. 3 ust. 1 pkt 37 lit c ustawy o rachunkowości przez jednostkę dominującą należy rozumieć jednostkę będącą spółką handlową, sprawującą kontrolę nad jednostką zależną, w szczególności jednostkę będącą udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do powoływania i odwoływania większości członków organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących tej jednostki zależnej. Z kolei Baring - jako podmiot dominujący wobec Vistra CEE - stał się podmiotem pośrednio dominującym wobec domu maklerskiego.

Baring nie zawiadomił Komisji o zamiarze stania się podmiotem pośrednio dominującym domu maklerskiego, zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, który stanowi, że „Podmiot, który zamierza, bezpośrednio lub pośrednio, nabyć albo objąć akcje lub prawa z akcji domu maklerskiego w liczbie zapewniającej osiągnięcie albo przekroczenie odpowiednio 10%, 20%, jednej trzeciej, 50% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu lub udziału w kapitale zakładowym, jest obowiązany każdorazowo zawiadomić Komisję o zamiarze ich nabycia albo objęcia. Podmiot, który zamierza, bezpośrednio lub pośrednio, stać się podmiotem dominującym domu maklerskiego w sposób inny niż przez nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji domu maklerskiego w liczbie zapewniającej większość ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu, obowiązany jest każdorazowo zawiadomić o tym zamiarze Komisję.

Komisja wskazuje, że celem wprowadzenia do ustawy o obrocie instrumentami finansowymi przepisu art. 106 ust. 1 było i jest zapewnienie nadzoru m.in. nad składem akcjonariatu domu maklerskiego. Ideą wprowadzonej regulacji jest niedopuszczenie do przejęcia kontroli nad danym domem maklerskim i niedopuszczenie do uzyskania znacznych wpływów na jego zarządzanie przez podmioty, które nie dają rękojmi prawidłowego jego funkcjonowania i nie zapewniają stabilności i bezpieczeństwa dla dalszej jego działalności. W tym celu ustawodawca wyposażył Komisję w instrument nadzorczy w postaci wyrażenia sprzeciwu, co do nabycia albo objęcia akcji lub praw z akcji lub co do stania się podmiotem dominującym domu maklerskiego w inny sposób, jeżeli uzasadnione jest to potrzebą ostrożnego i stabilnego zarządzania domem maklerskim, z uwagi na możliwy wpływ podmiotu składającego zawiadomienie na dom maklerski lub z uwagi na ocenę sytuacji finansowej podmiotu składającego zawiadomienie. Komisja bada m. in. czy podmiot składający zawiadomienie wykazał, że daje rękojmię wykonywania swoich praw i obowiązków w sposób należycie zabezpieczający interesy domu maklerskiego i klientów domu maklerskiego oraz zapewnia właściwe prowadzenie działalności maklerskiej a także czy osoby, które będą kierować działalnością domu maklerskiego dają rękojmię prowadzenia spraw domu maklerskiego w sposób należycie zabezpieczający interesy domu maklerskiego i klientów domu maklerskiego oraz zapewnią właściwe wykonywanie działalności maklerskiej, a także posiadają odpowiednie doświadczenie zawodowe. Badana jest również m. in. sytuacja finansowa takiego podmiotu, a także plany inwestycyjne na przyszłość.

Brak zawiadomienia Komisji, o którym mowa w art. 106 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi pozbawia Komisję możliwości skorzystania ze środka nadzorczego jakim jest sprzeciw, a tym samym  uniemożliwia Komisji skuteczną realizację celu nadzoru finansowego, jakim jest, zgodnie z treścią art. 2 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tego rynku, jego stabilności, bezpieczeństwa oraz przejrzystości, zaufania do rynku finansowego, a także zapewnienie ochrony interesów uczestników tego rynku również poprzez rzetelną informację dotyczącą funkcjonowania rynku, przez realizację celów określonych m. in. w ustawie o nadzorze nad rynkiem kapitałowym. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym celem nadzoru jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku kapitałowego, w szczególności bezpieczeństwa obrotu oraz ochrony inwestorów i innych jego uczestników, a także przestrzegania reguł uczciwego obrotu.

7.    Komisja zapoznała się ze sprawozdaniem z działalności Sądu Polubownego przy Komisji Nadzoru Finansowego za rok 2018 oraz jednogłośnie uchwaliła nowy regulamin Sądu Polubownego przy KNF.

8.    Komisja zapoznała się z :

  • informacją o wynikach BION w cyklu 2018 dla sektora banków komercyjnych,
  • informacją dotyczącą podmiotów wpisanych na listę ostrzeżeń publicznych Komisji Nadzoru Finansowego w okresie od 5.03.2019 r. do 25.03.2019 r.
9.    Kolejne posiedzenia Komisji zaplanowane są na:
  • 9 kwietnia 2019 r.
  • 23 kwietnia 2019 r.
  • 14 maja 2019 r.
  • 28 maja 2019 r.
  • 11 czerwca 2019 r.
  • 25 czerwca 2019 r.
  • 9 lipca 2019 r.
* Członkowie Komisji uczestniczący w posiedzeniach wyłącznie z głosem doradczym, nie biorący udziału w głosowaniach.
______________________
1 J. Jastrzębski nie brał udziału w omawianiu i głosowaniu spraw opisanych w pkt. 1, 3, 4, 5 i 6 komunikatu.
2T. Kościński nie brał udziału w omawianiu i głosowaniu sprawy opisanej w pkt. 1 komunikatu.
3M. Obroniecki nie brał udziału w omawianiu i głosowaniu sprawy opisanej w pkt. 1 i 3 komunikatu.
4A. Kaźmierczak nie brał udziału w omawianiu i głosowaniu sprawy opisanej w pkt. 2 komunikatu.