Komunikat z 283. posiedzenia Komisji Nadzoru Finansowego w dniu 17 listopada 2015 r.

data aktualizacji

1.    W dwieście osiemdziesiątym trzecim posiedzeniu Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) wzięli udział:

•    Pan Andrzej Jakubiak – Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego,
•    Pan Wojciech Kwaśniak – Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego,
•    Pan Lesław Gajek – Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego,
•    Pani Anna Trzecińska – Wiceprezes Narodowego Banku Polskiego,
•    Pan Piotr Piłat – Przedstawiciel Ministra Finansów 1,
•    Pan Zdzisław Sokal – Przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.


2.    KNF jednogłośnie wydała Rekomendację dotyczącą bezpieczeństwa transakcji płatniczych wykonywanych w internecie przez banki, krajowe instytucje płatnicze, krajowe instytucje pieniądza elektronicznego i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe.

     Celem Rekomendacji jest ujednolicenie zakresu minimalnych wymogów dotyczących bezpieczeństwa płatności internetowych w związku ze świadczeniem usług płatniczych oferowanych przez banki, krajowe instytucje płatnicze, krajowe instytucje pieniądza elektronicznego i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe przez internet.

     Rekomendacja, stanowiąca zbiór oczekiwań KNF wobec dostawców usług płatniczych w zakresie adekwatnych i bezpiecznych zasad oferowania rozwiązań umożliwiających płatności internetowe oraz odpowiednich mechanizmów kontrolnych w tym zakresie, przenosi do krajowego porządku regulacyjnego standardy europejskie, w szczególności wytyczne w sprawie bezpieczeństwa płatności internetowych (EBA/GL/2014/12) wydane przez Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EBA), które zastąpiły wcześniejsze rekomendacje dotyczące bezpieczeństwa płatności internetowych wydane przez Europejskie Forum ds. Bezpieczeństwa Płatności Detalicznych (SecurePay).

Rekomendacja KNF obejmuje następujące obszary:

•    zasady i organizację procesu zarządzania i oceny ryzyka,
•    szczególne środki kontroli i bezpieczeństwa w zakresie płatności internetowych,
•    świadomość i edukowanie klientów oraz komunikację z nimi.

     Projekt rekomendacji był przedmiotem konsultacji publicznych, w szczególności z Narodowym Bankiem Polskim, bankami, krajowymi instytucjami płatniczymi, Związkiem Banków Polskich, Krajowym Związkiem Banków Spółdzielczych, Krajową Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo – Kredytową oraz Polską Organizacją Niebankowych Instytucji Płatności.

      Wdrożenie Rekomendacji będzie przedmiotem weryfikacji nadzorczej, w szczególności w trakcie przeprowadzanych czynności kontrolnych i procesu oceny nadzorczej BION.

      KNF oczekuje, że Rekomendacja będzie stosowana począwszy od dnia następującego po dniu opublikowania jej w Dzienniku Urzędowym KNF, z wyjątkiem:

  • obowiązku, o którym mowa w Rekomendacji 6.2. tiret 2 i 7 w odniesieniu do zakazu ujawniania (udostępniania) danych logowania, który powinien być stosowany nie później niż od dnia 21 grudnia 2015 r.,
  • obowiązku, o którym mowa w Rekomendacji 6.1. i obowiązku w zakresie polityki edukacyjnej, o której mowa w Rekomendacji 12, które powinny być stosowane nie później niż od dnia 1 lipca 2016 r.

     Tekst Rekomendacji dotyczącej bezpieczeństwa transakcji płatniczych wykonywanych w internecie.

3.    Komisja zaakceptowała zaproponowany przez UKNF wymóg sporządzania przez określone banki będące podmiotami zależnymi grup międzynarodowych nadzorowanych przez Europejski Bank Centralny (EBC) indywidualnych planów naprawy odrębnych od planów grupowych.

     Zgodnie z generalną zasadą określoną w art. 7 ust. 1 unijnej dyrektywy 2014/59/EU z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającej ramy dla przeprowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (dyrektywy BRR), grupowe plany naprawy powinny być przygotowane dla grupy rozumianej jako podmiot dominujący oraz podmioty zależne i powinny określać środki podejmowane wobec instytucji dominującej, jak i poszczególnych jednostek zależnych należących do grupy. Stosownie jednak do art. 7 ust. 2 dyrektywy BRR, nadzory krajowe mogą wymagać od nadzorowanych spółek zależnych sporządzania indywidualnych, lokalnych planów naprawy, odrębnych od planów grupowych.

     W celu zagwarantowania adekwatności planów naprawy do specyfiki danego podmiotu, KNF przyjęła, że do sporządzania planów indywidualnych, spełniających wszystkie wymogi określone w art. 5 oraz sekcji A załącznika do dyrektywy BRR i akceptowanych przez KNF, zobowiązane będą banki spełniające co najmniej jedno z poniższych kryteriów:

•    banki będące spółkami notowanymi na giełdzie,
•    banki z udziałem w rynku depozytów sektora niefinansowego powyżej 5%.    

4.    KNF jednogłośnie udzieliła mBankowi SA zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej w zakresie:

•    wykonywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych na rachunek dającego zlecenie, 
•    zarządzania portfelami instrumentów finansowych,
•    doradztwa inwestycyjnego,
•    przechowywania lub rejestrowania instrumentów finansowych, w tym prowadzenia rachunków papierów wartościowych i rachunków zbiorczych, oraz prowadzenia rachunków pieniężnych,
•    doradztwa dla przedsiębiorstw w zakresie struktury kapitałowej, strategii przedsiębiorstwa lub innych zagadnień związanych z taką strukturą lub strategią,
•    doradztwa i innych usług w zakresie łączenia, podziału oraz przejmowania przedsiębiorstw,
•    wymiany walutowej, w przypadku gdy jest to związane z działalnością maklerską,
•    sporządzania analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji o charakterze ogólnym dotyczących transakcji w zakresie instrumentów finansowych,
•    świadczenia usług dodatkowych związanych z subemisją usługową lub inwestycyjną. 

5.    Komisja jednogłośnie udzieliła Prime Selection Domowi Maklerskiemu SA zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej w zakresie:

•    przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych,
•    oferowania instrumentów finansowych.

6.    KNF zapoznała się z zawiadomieniem od Alior Banku SA w sprawie zamiaru prowadzenia działalności w formie oddziału na terytorium Rumunii.

     Notyfikacja spełnia wymagania określone art. 48c ustawy Prawo bankowe oraz jest zgodna z Rozporządzeniem Wykonawczym Komisji (UE) nr 926/2014, więc zostanie przesłana przez KNF właściwym władzom nadzorczym Rumunii.

7.    Komisja jednogłośnie odmówiła wydania zezwolenia, z wniosku założycieli, tj. Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego „Gabi-Jerczyńscy” s. j., Gabi-Bis sp. z o.o. sp. k., Meble Negro sp. z o.o. sp. k. oraz Nieruchomości Jerczyńscy sp. j., na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej przez:

•    Meblowe Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych

     w zakresie grup 8 i 9 działu II zgodnie z załącznikiem do ustawy o działalności ubezpieczeniowej.

Podstawą odmowy wydania zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej było w szczególności stwierdzenie, że wniosek i załączone dokumenty zawierają postanowienia wewnętrznie sprzeczne i naruszają przepisy następujących aktów prawnych:

•    rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji,
•    ustawy o rachunkowości,
•    ustawy o działalności ubezpieczeniowej
.

Jednocześnie KNF umorzyła postępowanie dotyczące wniosku o uznanie Meblowego Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych za małe towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych, ze względu na bezprzedmiotowość postępowania.

8.    KNF jednogłośnie stwierdziła brak podstaw do zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru  bezpośredniego nabycia przez Bank BGŻ BNP Paribas SA akcji Sygma Bank Polska SA w liczbie zapewniającej przekroczenie 50% liczby głosów na walnym zgromadzeniu.

     Transakcja wynika z realizacji jednego z zobowiązań inwestorskich złożonych przez grupę BNP Paribas przy nabyciu akcji Banku Gospodarki Żywnościowej SA w liczbie zapewniającej przekroczenie 50% liczby głosów na walnym zgromadzeniu.

9.    Komisja jednogłośnie nałożyła na dwie osoby reprezentujące w przeszłości BRE Ubezpieczenia Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji SA kary pieniężne w wysokości po 5 tysięcy złotych na każdą z obu ww. osób w związku z nieudzieleniem przez BRE Ubezpieczenia TUiR SA informacji dotyczących działalności zakładu ubezpieczeń, tj. odmową przekazania na wezwanie KNF opinii podatkowych, księgowych i prawnych uzyskanych przez zakład ubezpieczeń na potrzeby jednej z transakcji.

     Ustalając wysokość kar, KNF wzięła pod uwagę m.in. ograniczoną wagę tych informacji dla działalności zakładu ubezpieczeń oraz fakt, że wnioskowane informacje zostały ostatecznie przekazane do KNF.

10.    KNF jednogłośnie nałożyła na Korporację Budowlaną Dom SA karę pieniężną w wysokości 70 tysięcy złotych za naruszenie obowiązków informacyjnych spółki publicznej wobec stwierdzenia, że spółka ta nienależycie wykonała obowiązek informacyjny określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
•    w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (dalej „Rozporządzenie”) w zw. z par. B64 lit. i Załącznika B do Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej (dalej „MSSF”) 3 „Połączenia jednostek”, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującego określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (dalej „Rozporządzenie WE Nr 1126/2008”) oraz par. 59 MSSF 3, poprzez brak ujawnienia w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2010, kwoty ujętych na dzień przejęcia głównych klas nabytych aktywów i przejętych zobowiązań, w związku z nabyciem przez spółkę 100 % akcji spółki CF PLUS SA,
•    w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 39 lit. c MSSF 7 „Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji”, oraz par. B11 E Załącznika B do MSSF 7 „Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji”, poprzez brak ujawnienia w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2010, opisu sposobu zarządzania ryzykiem płynności właściwym dla zobowiązań finansowych.

KNF podkreśla, że do podstawowych, a zarazem kluczowych obowiązków emitentów należy przekazywanie KNF, spółce prowadzącej rynek regulowany i do publicznej wiadomości raportów okresowych. Prezentują one bowiem kompleksowy obraz emitenta i są źródłem wiarygodnych danych na temat jego sytuacji finansowej.
          Spółka, jako jednostka dominująca grupy kapitałowej sporządza skonsolidowane sprawozdania finansowe i sprawozdania finansowe zgodnie z MSR.

     W dniu 23 grudnia 2010 roku spółka nabyła 100% udziału w kapitale zakładowym spółki CF PLUS SA za ustaloną cenę sprzedaży w wysokości 67 045 000 zł. Nabyta spółka została objęta konsolidacją pełną w sprawozdaniu finansowym za rok 2010. W związku z nabyciem przez spółkę akcji spółki CF PLUS SA, w ww. sprawozdaniu spółka była obowiązana do ujawnienia m.in. informacji przewidzianych przez MSSF 3. Spółka nie ujawniła jednak informacji o kwotach ujętych ma dzień przejęcia spółki CF PLUS SA głównych klas aktywów i przejętych zobowiązań.
     Ponadto, w skonsolidowanym sprawozdaniu zarządu z działalności grupy kapitałowej spółki określono sytuację płynnościową spółek z Grupy jako „nienajlepszą”. W sprawozdaniu tym dokonano prezentacji wskaźników płynności finansowej (podano wskaźnik płynności bieżącej, szybkiej i natychmiastowej). Spółka nie dokonała jednak opisu sposobu zarządzania ryzykiem płynności, jak tego wymaga par. 39 lit. c) MSSF 7.
     Komisja wskazuje, że w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym ponad wszelką wątpliwość stwierdzono, że w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok 2010 spółka nie dokonała wszystkich ujawnień wymaganych przez MSR, co stanowiło naruszenie art. 56 ustawy o ofercie. Zdaniem Komisji, brak wskazanych ujawnień miał charakter istotny. Spółka była zobowiązana do szczególnej dbałości o przedstawienie właściwych (zgodnych z wymogami MSSF 3) ujawnień informacji związanych z przejęciem nowej spółki, gdyż – jak sama podkreślała – istotą tej transakcji było wprowadzenie do grupy kapitałowej aktywów, które miały się stać podstawą materialną nowego modelu biznesowego spółki. Wartość aktywów CF PLUS SA, wykazana  w sprawozdaniu finansowym spółki za rok 2010, wynosiła 67,18 mln zł, co stanowiło 36,6 % aktywów grupy kapitałowej spółki.
Ponadto Komisja wskazuje, że informacja o sposobie zarządzania ryzykiem płynności, w kontekście trudnej sytuacji grupy kapitałowej spółki w okresie objętym przedmiotowym sprawozdaniem finansowym było niezbędnym ujawnieniem, mającym na celu umożliwienie użytkownikom skonsolidowanego sprawozdania finansowego dokonanie oceny charakteru i zakresu ryzyka płynności.

11.    KNF jednogłośnie zezwoliła TVN SA na przywrócenie akcjom formy dokumentu (zniesienie dematerializacji akcji) z dniem 1 grudnia 2015 r.

12.    Komisja jednogłośnie zezwoliła na zmianę statutu:

•    MetLife Otwartego Funduszu Emerytalnego.

13.    KNF jednogłośnie nałożyła na 23 biura usług płatniczych kary pieniężne w wysokości po 900 złotych na 15 biur, 600 złotych na 3 biura, 500 złotych na 4 biura i 100 złotych na 1 biuro (wysokość kar uwzględnia indywidualne okoliczności spraw) za naruszenie obowiązków określonych w ustawie o usługach płatniczych, polegające na:

•    nieprzekazaniu KNF w ustawowym terminie informacji o łącznej wartości i liczbie transakcji płatniczych wykonanych w II, III lub IV kwartale 2014 r. lub I kwartale 2015 r. albo
•    niezłożeniu KNF w ustawowym terminie dokumentu potwierdzającego zawarcie kolejnej umowy gwarancji bankowej albo ubezpieczeniowej albo umowy ubezpieczenia zawartej przed upływem terminu obowiązywania umowy poprzedniej.

     Ukarane biura usług płatniczych to 20 osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz 3 spółki z o.o., dla których świadczenie usług płatniczych to działalność dodatkowa. W przypadku ponownych naruszeń obowiązków przez te biura usług płatniczych, KNF rozważy nałożenie wyższych kar.

     KNF przypomina biurom usług płatniczych o ich obowiązkach prawnych wynikających z ustawy o usługach płatniczych. Więcej informacji na temat tych obowiązków można znaleźć w broszurze wydanej przez KNF.

     Jaka jest różnica między biurem usług płatniczych a krajową instytucją płatniczą?

14.    Analizując wnioski o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych nałożeniem przez KNF kar na 6 biur usług płatniczych: w wysokości po 900 złotych na 5 biur oraz 500 złotych na 1 biuro, Komisja jednogłośnie utrzymała w mocy pierwszoinstancyjne decyzje w przypadku wszystkich 6 biur.

15.    Komisja jednogłośnie uchyliła uchwałę KNF nr 192/2015 z dnia 26 maja 2015 r. w sprawie „Zasad dotyczących procesu obsługi skarg przez instytucje finansowe”, ze względu na wejście w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym.

16.    Kolejne posiedzenia KNF są zaplanowane na:

•    1 grudnia 2015 r.
•    15 grudnia 2015 r.
•    5 stycznia 2016 r.
____________________

1Pan P.Piłat nie brał udziału w omawianiu i głosowaniu spraw opisanych w pkt 2, 4, 5, 6, 8, 11, 12 komunikatu.