Komunikat z 278. posiedzenia Komisji Nadzoru Finansowego w dniu 6 października 2015 r.

data aktualizacji 06 października 2015

6 października 2015 r.

1.    W dwieście siedemdziesiątym ósmym posiedzeniu Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) wzięli udział:

•    Pan Andrzej Jakubiak – Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego,
•    Pan Wojciech Kwaśniak – Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego,
•    Pan Lesław Gajek – Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego1,
•    Pani Anna Trzecińska – Wiceprezes Narodowego Banku Polskiego2,
•    Pan Piotr Piłat – Przedstawiciel Ministra Finansów3,
•    Pan Mariusz Kubzdyl – Przedstawiciel Ministra Pracy i Polityki Społecznej,
•    Pan Zdzisław Sokal – Przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

2.    KNF jednogłośnie stwierdziła brak podstaw do zgłoszenia sprzeciwu wobec planowanego  nabycia przez Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA akcji Alior Banku SA w liczbie zapewniającej przekroczenie 20% liczby głosów na walnym zgromadzeniu.

     Oceniając rękojmię wykonywania obowiązków akcjonariusza w sposób należycie zabezpieczający interesy klientów banku i zapewniający bezpieczeństwo depozytów, KNF wzięła w szczególności pod uwagę jego stabilną sytuację finansową oraz przedłożony plan działalności banku, w tym złożone przez inwestora zobowiązania dotyczące ostrożnego i stabilnego zarządzania bankiem w zakresie m.in. długoterminowego charakteru nabycia akcji banku, ewentualnego wsparcia kapitałowego, polityki dywidendowej, utrzymania utrwalonej i rozpoznawalnej na rynku nazwy i marki banku oraz niewycofywania akcji banku z obrotu na GPW i utrzymania płynności akcji banku (free float) co najmniej na poziomie 25%, a w przypadku gdyby bank, w wyniku rozwoju organicznego lub poprzez akwizycje, zwiększył udział w rynku do 5% lub więcej, utrzymania płynności akcji banku (free float) co najmniej na poziomie 30%.

3.    Komisja jednogłośnie zezwoliła na świadczenie usług płatniczych w charakterze krajowej instytucji płatniczej przez:

•    PKO BP Finat sp. z o.o.

     Zakres świadczonych usług płatniczych obejmuje świadczenie usługi przekazu pieniężnego.

4.    KNF jednogłośnie udzieliła Black Amber Capital Management SA zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej w zakresie:

•    zarządzania portfelami instrumentów finansowych,
•    doradztwa inwestycyjnego.

5.    Komisja zaakceptowała założenia nowelizacji skierowanej do banków Rekomendacji C dotyczącej zarządzania ryzykiem koncentracji.

     Ryzyko koncentracji, w wyniku jego materializacji w czasie światowego kryzysu finansowego zapoczątkowanego w 2008 r., stanowiło źródło poważnych strat dla europejskich i globalnych banków, przyczyniając się niekiedy do osłabienia ich kondycji finansowej i bezpieczeństwa funkcjonowania. Obowiązująca dotychczas Rekomendacja C dotycząca zarządzania ryzykiem koncentracji zaangażowań została opracowana 2002 r. w Głównym Inspektoracie Nadzoru Bankowego (GINB). W związku z rozwojem sytuacji w sektorze bankowym, nabyciem nowych doświadczeń zarówno przez banki, jak i nadzór finansowy oraz rozwojem regulacji europejskich na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, dokonana zostanie nowelizacja Rekomendacji C oraz zmiana jej tytułu na „Rekomendacja C dotycząca zarządzania ryzykiem koncentracji”.

     Rekomendacja C w dotychczasowym brzmieniu odzwierciedla stan wiedzy z 2002 r. i powinna zostać zaktualizowana w oparciu o Wytyczne ws. wspólnych procedur i metodyk dotyczących przeglądu i oceny nadzorczej z grudnia 2014 r. (dalej: wytyczne SREP). Wytyczne SREP regulują, między innymi, obszar dotychczas objęty Wytycznymi CEBS w sprawie zarządzania ryzykiem koncentracji wynikającymi z procesu badania i oceny nadzorczej (GL31) z dnia 2 września 2010 r. (dalej: wytyczne CEBS) oraz grupą kilku innych wytycznych EBA. Mając na uwadze, że wytyczne SREP mają charakter kierunkowy i ogólny, zasadne jest, aby w Rekomendacji C odzwierciedlone zostały również te zagadnienia ujęte w obowiązujących jeszcze wytycznych CEBS, które nie utracą swojej aktualności po uchyleniu dokumentu, w którym się znajdują.

Zmiany będące rezultatem aktualizacji tekstu Rekomendacji C obejmą przede wszystkim wprowadzenie postanowień dotyczących:

•    posiadania polityk, strategii oraz stosownych procedur zarządzania ryzykiem koncentracji,
•    określania poziomu tolerancji ryzyka koncentracji,
•    posiadania procesu identyfikacji i pomiaru ryzyka koncentracji,
•    posiadania mechanizmów aktywnego kontrolowania, monitorowania i ograniczania ryzyka koncentracji,
•    uwzględniania ryzyka koncentracji w ramach szacowania przez bank wymaganego poziomu kapitału wewnętrznego (tzn. w procesie ICAAP),
•    uwzględniania ryzyka koncentracji w odniesieniu do ekspozycji wobec podmiotów sektora nieregulowanego (tzw. shadow banking) oraz do ekspozycji wewnątrzgrupowych,
•    rozumienia zasad kompensowania ekspozycji i skuteczności prawnej kompensacji.

Projekt nowelizacji Rekomendacji C zostanie skierowany do publicznych konsultacji w IV kwartale 2015 r.

6.    KNF wyraziła zgodę na powołanie:

•    Pana Artura Rudnickiego na stanowisko Prezesa Zarządu Międzyzakładowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej w HPR Dąbrowa Górnicza (decyzja jednogłośna),
•    Pana Waldemara Szala na stanowisko Prezesa Zarządu Banku Spółdzielczego w Bydgoszczy (5 głosów za: A.Jakubiak, W.Kwaśniak, A.Trzecińska, M.Kubzdyl, Z.Sokal; 1 głos wstrzymujący się: L.Gajek).

7.    Komisja jednogłośnie odmówiła zatwierdzenia:

•    Pana Andrzeja Kudynowskiego na stanowisku Prezesa Zarządu Lubuskiej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej

ze względu na brak rękojmi ostrożnego i stabilnego zarządzania spółdzielczą kasą, tj. niespełnianie jednego z wymogów, o których mowa w art. 18 ust. 4 ustawy o skok.

     Ustalenie braku rękojmi jest konsekwencją dotychczasowego sposobu zarządzania kasą przez prezesa. Prezes ponosi odpowiedzialność za obecną złożoną sytuację kasy oraz nieprawidłowości w jej działaniu. Komisja brała również pod uwagę przewidywany dalszy wpływ prezesa na kasę, w tym ocenę jego zdolności do skutecznej realizacji działań naprawczych oraz zapewnienia właściwego zarządzania i rozwoju kasy w przyszłości.

8.    KNF jednogłośnie stwierdziła brak podstaw do zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru  pośredniego nabycia przez General Electric Company z USA akcji Banku BPH SA oraz BPH Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych SA w liczbie zapewniającej przekroczenie 50% liczby głosów na walnym zgromadzeniu.

     Transakcje są związane z reorganizacją Grupy GE i odbywają się pomiędzy podmiotami z Grupy GE.

9.    Komisja jednogłośnie udzieliła zezwolenia na nabycie przez MetLife Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie i Reasekuracji SA od MetLife EU Holding Company Limited z Irlandii akcji MetLife Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego SA stanowiących 50% kapitału zakładowego.

10.    KNF jednogłośnie przekazała właściwym zagranicznym organom nadzoru informację o zamiarze prowadzenia działalności maklerskiej bez otwierania oddziału na terytorium Czech, Słowacji, Chorwacji i Węgier przez:

•    Pekao Investment Banking SA.

11.    Komisja jednogłośnie udzieliła zgody na nabycie przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie SA akcji BondSpot SA stanowiących 2,549% udziału w liczbie głosów na walnym zgromadzeniu.

12.    KNF jednogłośnie zezwoliła Yawal SA na przywrócenie akcjom formy dokumentu (zniesienie dematerializacji akcji) z dniem 27 października 2015 r.

13.    Komisja jednogłośnie nałożyła na Macrologic SA karę pieniężną w wysokości 150 tysięcy złotych za naruszenie obowiązków informacyjnych spółki publicznej wobec stwierdzenia, że spółka ta:

•    w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu okresowego za rok obrotowy 2009 nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 3 ust. 1 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. z 2014 r. poz. 133, dalej „rozporządzenie”) w zw. z par. 11 i 17 Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 2 „Płatności w formie akcji” (dalej „MSSF 2”) oraz par. B6 Załącznika B stanowiącego integralną część MSSF 2 (dalej „Załącznik B do MSSF 2”) przyjętych rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującym określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L. 320 z 29.11.2008 str. 1-481, zmienionym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1261/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r.) wobec niedokonania w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2009 wyceny programu opcji pracowniczych poprzez odniesienie do wartości godziwej przyznanych instrumentów kapitałowych,
•    w związku ze sporządzeniem raportu okresowego za rok obrotowy 2009 nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 3 ust. 1 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z par. 11 i 17 MSSF 2 oraz par. B6 Załącznika B do MSSF 2 przyjętych rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującym określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L. 320 z 29.11.2008 str. 1-481, zmienionym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1261/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r.) wobec niedokonania w sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2009 wyceny programu opcji pracowniczych poprzez odniesienie do wartości godziwej przyznanych instrumentów kapitałowych.

    KNF podkreśla, że do podstawowych, a zarazem kluczowych obowiązków emitentów należy przekazywanie KNF, spółce prowadzącej rynek regulowany i do publicznej wiadomości raportów okresowych. Prezentują one bowiem kompleksowy obraz emitenta i są źródłem wiarygodnych danych na temat jego sytuacji finansowej. Macrologic SA jako jednostka dominująca grupy kapitałowej sporządza skonsolidowane sprawozdania finansowe i sprawozdania finansowe zgodnie z MSR. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za rok 2009 z dnia 18 marca 2010 r. spółka zaprezentowała wycenę programu opcji pracowniczych wskazując, że po zaokrągleniu wyniosła ona 0 zł. Zdaniem KNF zastosowany przez tę spółkę sposób wyceny wartości programu opcji pracowniczych nie zawierał wszystkich wskazanych przez MSSF 2, jako obowiązkowe, parametrów wyceny. W toku postępowania ustalono, że wartość ta wyliczona zgodnie z MSSF 2 wyniosła około 1 625 tys. zł, a jej uwzględnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za rok 2009 spowodowałoby zmniejszenie wyniku finansowego netto o tę kwotę. Zysk netto wykazany w sprawozdaniu finansowym wyniósłby wówczas około 5 007 tys. zł zamiast 6 632 tys. zł, a zysk netto wykazany w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym około 5 846 tys. zł zamiast 7 471 tys. zł.

    Skonsolidowane sprawozdanie finansowe oraz sprawozdane finansowe za rok 2009 nie przedstawiały więc rzetelnie sytuacji finansowej Macrologic SA i jej grupy kapitałowej, co z kolei zmniejszało ich wartość i użyteczność informacyjną. Uczestnicy rynku kapitałowego wiedzieli, że Macrologic SA skupuje akcje własne w celu zaoferowania ich pracownikom, gdyż informowała o tym w raportach bieżących. Nie dostarczyła im jednak danych przedstawiających rzeczywistą wartość godziwą opcji na akcje wchodzących w zakres programu (tj. około 1 625 tys. zł) wyliczoną zgodnie z przepisami MSSF 2. Gdyby Macrologic SA dokonała wyceny programu zgodnie z MSSF 2, wynik finansowy uzyskany w 2009 r. byłyby istotnie mniejszy, tj. odpowiednio o 25 % i 22 % niż wynika to ze sprawozdania finansowego oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok 2009.

14.    KNF jednogłośnie nałożyła na 9 biur usług płatniczych kary pieniężne w wysokości po 900 złotych na 5 biur, 1800 złotych na 2 biura, 600 złotych na 1 biuro i 400 złotych na 1 biuro (wysokość kar uwzględnia indywidualne okoliczności spraw) za naruszenie obowiązków określonych w ustawie o usługach płatniczych, polegające na:

•    nieprzekazaniu KNF w ustawowym terminie informacji o łącznej wartości i liczbie transakcji płatniczych wykonanych w II lub III kwartale 2014 r. albo
•    niezłożeniu KNF w ustawowym terminie dokumentu potwierdzającego zawarcie kolejnej umowy gwarancji bankowej albo ubezpieczeniowej albo umowy ubezpieczenia zawartej przed upływem terminu obowiązywania umowy poprzedniej.

     Ukarane biura usług płatniczych to 8 osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą i 1 spółka z o.o., dla których świadczenie usług płatniczych to działalność dodatkowa. W przypadku ponownych naruszeń obowiązków przez te biura usług płatniczych, KNF rozważy nałożenie wyższych kar.

     KNF przypomina biurom usług płatniczych o ich obowiązkach prawnych wynikających z ustawy o usługach płatniczych. Więcej informacji na temat tych obowiązków można znaleźć w broszurze wydanej przez KNF.

Jaka jest różnica między biurem usług płatniczych a krajową instytucją płatniczą?

15.    Komisja zapoznała się z informacją na temat:

•    sytuacji banków w I półroczu 2015 r.,
•    sytuacji banków spółdzielczych i zrzeszających w I półroczu 2015 r.,
•    sytuacji spółdzielczych kas oszczędnościowo – kredytowych w I półroczu 2015 r.,
•    sytuacji krajowych instytucji płatniczych i biur usług płatniczych w I półroczu 2015 r.,
•    kierunków podziału zysku banków komercyjnych, spółdzielczych i zrzeszających w 2014 r.,
•    rynku otwartych funduszy emerytalnych w II kwartale 2015 r.,
•    reasekuracji krajowych zakładów ubezpieczeń w 2014 r.,
•    działalności Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (UFG) w 2014 r.

16.    Kolejne posiedzenia KNF są zaplanowane na:

•    20 października 2015 r.
•    3 listopada 2015 r.
•    17 listopada 2015 r.
•    1 grudnia 2015 r.
•    15 grudnia 2015 r.
•    5 stycznia 2016 r.
____________________
1  Pan L.Gajek nie brał udziału w omawianiu i głosowaniu spraw opisanych w pkt 3, 5, 7, 9, 11, 12, 13, 14, 15f-g komunikatu.
2   Pani A.Trzecińska nie brała udziału w omawianiu spraw opisanych w pkt 15a-e komunikatu.
3   Pan P.Piłat nie brał udziału w omawianiu i głosowaniu spraw opisanych w pkt 4, 5, 6, 7, 8, 9, 11, 12, 13, 14 komunikatu.