Komunikat o zaistnieniu okoliczności wskazujących na dokonanie manipulacji w obrocie akcjami spółki Investment Friends SA

data aktualizacji

10 lutego 2015 r.

W dniu 10 lutego 2015 r. Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) podjęła uchwałę o przekazaniu do publicznej wiadomości informacji o zaistnieniu okoliczności wskazujących na dokonanie w obrocie akcjami spółki Investment Friends SA z siedzibą w Płocku (ISIN: PLBDVR000018) notowanej na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie SA manipulacji, o której mowa w art. 39 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi („ustawa o obrocie”), polegającej na:

  1. składaniu zleceń i zawieraniu transakcji wprowadzających lub mogących wprowadzić w błąd co do rzeczywistego popytu, podaży lub ceny instrumentu finansowego (art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy o obrocie), oraz

  2. składaniu zleceń i zawieraniu transakcji powodujących nienaturalne i sztuczne ustalenie się ceny jednego lub kilku instrumentów finansowych (art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy o obrocie).

W dniu 14 sierpnia 2014 r. opublikowany został komunikat Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) o złożeniu do Prokuratury Okręgowej w Warszawie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia, przez dwóch inwestorów, w okresie od 14 lipca do 6 sierpnia 2014 r., przestępstwa przewidzianego w art. 183 ust. 1 ustawy o obrocie. W związku z faktem, iż po okresie objętym powyższym zawiadomieniem zaobserwowano dalsze nienaturalne zachowanie kursu i obrotów akcjami Investment Friends SA, UKNF przeprowadził kolejne czynności sprawdzające. W ich wyniku ustalono, iż zarówno w okresie poprzedzającym, jak i następującym po okresie objętym zawiadomieniem, istnieją okoliczności wskazujące na dokonanie manipulacji akcjami spółki Investment Friends SA. Ponadto UKNF zidentyfikował trzeciego inwestora, którego aktywność transakcyjna wskazuje na działanie w porozumieniu z inwestorami objętymi powyższym zawiadomieniem.

W okresie od 15 maja 2014 r. do 16 lipca 2014 r. kurs akcji Investment Friends SA wzrósł z poziomu 0,62 zł1  (kurs zamknięcia z 14 maja 2014 r.) do poziomu 3,40 zł (kurs zamknięcia z 16 lipca 2014 r.), tj. o 448,39%. Z dokonanych przez UKNF ustaleń wynika, że takie zachowanie kursu akcji Investment Friends SA spowodowane było przede wszystkim działalnością grupy trzech inwestorów (dalej: grupa trzech inwestorów). W okresie od 15 maja 2014 r. do 16 lipca 2014 r. grupa trzech inwestorów:

  • nabyła łącznie 1.485.788 akcji oraz sprzedała łącznie 387.380 akcji, co stanowiło 39,87% całkowitego wolumenu kupna oraz 10,40% całkowitego wolumenu sprzedaży w tym okresie, przy czym jeden inwestor z grupy był aktywnym kupującym w całym okresie, dokonując transakcji niemal na każdej sesji, natomiast dwaj pozostali zawierali transakcje od dnia 14 lipca 2014 r.;

  • posiadała dominujący (dochodzący do 88,8 %) procentowy udział w wolumenie kupna na poszczególnych sesjach giełdowych;

  • miała największy udział w transakcjach zawyżających – ich udział po stronie kupna w transakcjach, których kurs był wyższy niż kurs transakcji poprzedzającej stanowił 65,87%, przy jednoczesnym marginalnym udziale w transakcjach zaniżających - ich udział po stronie sprzedaży w transakcjach, których kurs był niższy niż kurs transakcji poprzedzającej stanowił 0,7%;

  • w okresie od rozpoczęcia notowań akcji Investment Friends SA w systemie notowań ciągłych do dnia ukształtowania się ich maksymalnego kursu (16 lipca 2014 r.), na 35 transakcji, których kurs stanowił nowe maksimum trendu wzrostowego, stroną kupującą w 30 transakcjach był członek grupy trzech inwestorów.

W okresie od 14 lipca 2014 r. do 27 października 2014 r. średni sesyjny wolumen obrotu akcjami Investment Friends SA był o 18.081% większy od średniego sesyjnego wolumenu obrotu tych akcji za okres od początku 2014 r. do 11 lipca 2014 r. Przeprowadzone przez UKNF czynności sprawdzające pozwoliły na ustalenie, iż w okresie od 14 lipca 2014 r. do 27 października 2014 r.  największy udział w obrocie posiadała powyższa grupa trzech inwestorów, przy czym transakcje zawierane przez członków tej grupy wprowadzały lub mogły wprowadzać w błąd co do rzeczywistego popytu i podaży akcji Investment Friends SA (sztuczny obrót). Grupa ta:

  • nabyła łącznie 151.086.230 akcji o wartości 182.912.673 zł oraz sprzedała łącznie 154.261.640 akcji o wartości 184.255.042 zł osiągając tym samym udział 41,47% w całkowitym wolumenie kupna oraz 42,34% w całkowitym wolumenie sprzedaży;

  • wygenerowała sztuczny obrót opiewający na 236.110.007 akcji, co stanowi 64,81% całkowitego wolumenu obrotu, a jego wartość wyniosła 278.677.188 zł;

  • zawarła transakcje wewnętrzne opiewające na 66.062.453 akcje, co stanowi 18,13% całkowitego wolumenu obrotu, a wartość tych transakcji wyniosła 84.887.604 zł;

  • zawarła szereg transakcji będących wynikiem składania naprzemiennie zleceń kupna i zleceń sprzedaży zawierających ten sam limit ceny, bądź nawet limit kupna wyższy niż limit sprzedaży.

Z opisanego powyżej zachowania się kursu i obrotów akcjami Investment Friends SA w największym stopniu skorzystało 5 podmiotów, z rachunków których sprzedano (netto) w okresie 14 lipca – 27 października 2014 r. łącznie 17.692.665 akcji tej spółki (stanowiących 35,76 % ogólnej liczby akcji) za łączną kwotę 16.501.221 zł. UKNF jest w posiadaniu informacji wskazujących na wzajemne powiązania pomiędzy tymi podmiotami, a grupą trzech inwestorów. Powyższe ustalenia, w świetle sposobu przejęcia kontroli nad spółką Investment Friends SA, stanowią okoliczności wskazujące na dokonanie w okresie 15 maja – 27 października 2014 r. manipulacji akcjami Investment Friends SA.

Ustalone przez UKNF okoliczności można zakwalifikować jako praktyki opisane w dokumencie Committee of European Securities Regulators (CESR), pt. „Dyrektywa w sprawie nadużyć na rynku, Poziom 3 – pierwszy zestaw wytycznych i informacji CESR dotyczących jednolitego zastosowania Dyrektywy”:

  1. wash trades - praktyka polegająca na zawieraniu porozumień w sprawie sprzedaży lub zakupu instrumentu finansowego, przy czym nie następuje żadna zmiana w zakresie stanu posiadania danego inwestora lub ryzyka rynkowego, lub zmiana w zakresie stanu posiadania lub ryzyka rynkowego następuje wyłącznie pomiędzy podmiotami działającymi w porozumieniu lub w zmowie;

  2. painting the tape - praktyka polegająca na przeprowadzaniu jednej lub szeregu transakcji, o których informacja zostaje udostępniona w miejscu przeznaczonym do podawania takich informacji do wiadomości publicznej, w celu wywołania wrażenia aktywności lub zmian cenowych dotyczących danego instrumentu finansowego; 

  3. pump and dump - jest to praktyka polegająca m.in. na zajęciu pozycji długiej w stosunku do wybranego papieru wartościowego, a następnie zawieraniu dalszych transakcji kupna, w celu podwyższenia jego ceny. Inni uczestnicy rynku, wprowadzeni w błąd zmianą ceny papieru wartościowego wywołaną przez te działania, podejmują decyzję o jego nabyciu, a strona dopuszczająca się manipulacji sprzedaje następnie swoje papiery po zawyżonej cenie inwestorom wprowadzonym w błąd.

________________________

1 Wszystkie dane dotyczące kursów i wolumenów zaprezentowane są wg. wartości po splicie.